Wiesiółka (Wissulke)

[Klejna-Wendt]

Witam.
Niedaleko Wałcza jest miejscowość Wiesiółka. Poszukuję zdjęć, rysunków etc. dworu i kościoła w Wiesiółce. Dwór murowany powstał w 1898 na miejscu drewnianego. Kościół drewniany ufundowany przez Annę Schwander zd. Klejna w 1775 roku, a zniszczony został w 1945.

Może ktoś wie jak dotrzeć do informacji na temat Franciszka Klejna (burgrabia wałecki w latach 1772-1779) i Daniela Simon (burmistrza Nowego Wałcza w 1655 r.) Zajmuję się rodzinną genealogią, a Ci wyżej wymieniani to przodkowie. Księgi parafialne od 1523 roku przekopałem wzdłuż i wszerz. Akta ziemskie Wałcza tak samo. Jestem właśnie w trakcie "przekopywania" dokumentów w Geheim Pruessische Kulturbesitz Archiv w Berlinie. Niemcy mają miliony razy więcej dokumentów z tych terenów.

Serdecznie pozdrawiam
Piotr Klejna-Wendt
Bydgoszcz

[marasxt]

Proponuję księgi parafialne, a jeśli szukałeś w archiwach państwowych to poszukaj jeszcze w diecezjalnych i w archidjecezjalnych, a także w monografiach i spisach dot. danego terenu. Możesz także poprosić Waldka aby poznał Cię ze swoim dziadkiem, który tam przebywał, jak mnie pamięć nie myli, w czasie drugiej wojny (Waldek to mój kolega z podstawówki zalogowany na tym forum pod nickiem Waldek).

[adam]

Zdjęcie lemieszarni-kuźni, która już nie istnieje, a znajdowała się w Wiesiółce zamieściłem wcześniej w temacie: okoliczne miejscowości. Wkrótce zamieszczę informacje jakie udało mi się znaleźć na temat Wiesiółki. Pozdrawiam.

[adam]

Znalazłem parę informacji na interesujący Pana temat. Pisownię imion i nazwisk pozostawię jak w oryginale.

Rodzina Kleina jest podana jako bez wątpienia niemiecka rodzina szlachecka. Rodzina Klein otrzymała w 1662 r. tytuł szlachecki za odwagę w czasie wojny, pod warunkiem, że pozostanie ona przy wyznaniu katolickim. W 1666 roku porucznik von Klein nabywa majątek gratyfikacyjny Wiesiölke (Wissulken). W 1734 r. starosta ujski wśród pięciu posłańców w sprawie burmistrza z Jastrowia (Jastrow) wymienia szlachcica Johanna Ludwika Kleina. Grób rodzinny rodziny Kleina znajduje sie w kościele w Skrzatuszu (Schrotz). Burgrabia Franz von Kleina jeszcze w 1775 r. był tytularnym właścicielem mąjatku gratyfikacyjnego w Wiesiółce (Wissulken), wycenionym na 10 000 talarów, chociaż umownie już w 1771 roku odsprzedał On swojemu zięciowi Franzowi von Schwander. W owym czasie Wiesiółka (Wissulken) była prawie nie zamieszkana. Jeszcze w 1800 r. w Wiesiółce mieszkała wdowa von Schwander.

Mam nadzieję, że informacje te okażą się dla Pana interesujące. Pozdrawiam.

[adam]

Wissulke, wcześniej Wiesiółka, Visuhlken, nazwy te pochodzą od słowa wioseczka, była majątkiem gratyfikacyjnym. Okolice tej miejscowości były już od bardzo dawnych czasów zamieszkałe, w 1884 r. były one szczegółowo przebadane przez niemieckich archeologów. Na nowo miejscowość ta została zasiedlona w 1586 r. a od 1593 r. była majatkiem gratyfikacyjnym. W nowo założonym majątku osiedlony został szlachcic Stanislaus Przeslawski, dokonał tego zastępca starosty z Drawska Marcin Ulanowski na życzenie nieobecnego w tym czasie starosty wałeckiego Johanna von Gostomskiego. Tenże Przeslawski, późniejszy zastępca starosty wałeckiego w latach 1600, 1603, 1610 prowadził spory graniczne z Lubianką, Krempskiem i Czechyniem. W roku 1611 szlachcic Andrzej Jezconkowski odkupił młyn w Wiesiółce od młynarza Franza Knola . W 1612 r. majątek przechodzi na wlasność zięcia Przeslawskiego, Wilkoslawskiego i Jego żonę Agnieszkę Przeslawską. Jeszcze w 1629 r. Agnieszka Przeslawska, bedąc wdową, była w sporze z sołtysem z Głowaczewa o odławianie ryb w jeziorze w Dobinie. W 1647 r. inna właścicielka majątku także wdowa, Pani von Potalecka była w sporze z Kosciołem w Skrzatuszu, ponieważ ksiądz ze Skrzatusza siłą próbował ściągnać podatki należące się Kościołowi. W 1666 r. właścicielem był Piotr Potalecki także uwikłany w spór z Kościołem w Skrzatuszu, był On synem lub bratem wcześniej wspomnianej wdowy von Potalecki. Od Niego też majątek ten odkupuje polski porucznik von Klejna. Jego syn Franciszek von Klejna, wcześniej w służbie w polskim wojsku, później burkgrabia, otrzymal 30 grudnia 1738 r. nadanie własności, a Jego żona otrzymała nadanie to 24 stycznia 1749 r. W roku 1771 majątek ten odkupuje od burkgrabi, Jego zięć Franciszek von Schwander za 6666 talarów i 16 groszy i płaci roczny podatek w wysokosci 12 talaröw. Majątek gratyfikacyjny był własnością na okres życia i przy zmianie właściciela musiał być nadawany nowy akt własności. W 1795 r. majątek ten przejmuje wdowa von Schwander i w 1798 r. jest on wyceniony na 10 000 talarów. Jeszcze w 1805 wdowa ta jest właścicielką, lecz mieszka w Prusach południowych. W 1808 r. Wiesiölke kupuje Carl Heinrich Blümecke za 10 000 talarów. W 1826 r po Jego śmierci majątek przejmuje wdowa po nim Charlotte Elisabeth ur. Büttner. Po Jej śmierci w 1832 r rodzeństwo Jej zatrudnia tam zarządcę. Nastepnymi właścicielami byli: w 1844 Plötz, jednocześnie właściciel młyna, w 1856 r. kupiec Herz, w 1858 przedsiębiorca okrętowy z Hamburga Glomann, w 1868 r. Klein, w 1881 r Lehmann, w 1883 r. von Klein, w 1898 r. Raufch, w 1900 r. rentier Hermann Raft z Bromberg.
W katastrze z 1773 r wpisanych było 7 wölek, młyn i 22 budynki mieszkalne. Do 1808 r. Wiesiółka była wpisywana jako majątek gratyfikacyjny. W 1829 r. określany jest jako majątek rycerski, jednak z powodu zadłużenia staje się majątkiem rycerskim dopiero w 1880 r. Ma on wielkość około 1500 morg i posiada gorzelnie parową. W 1829 r. w Wiesiółce znajdował się folwark, młyn wodny, kuźnia, browar, 14 chłopów urzędowych, 3 lokatorów przymusowych, oraz ewangelicki dom modlitewny znajdujący się w mieszkaniu. Po przeprowadzeniu regulacji rolnej, 1/3 dotychczasowych gruntów zostala chłopom odebrana i zastapiona rentą. Zastąpienie pańszczyzny rentą wobec majątku nastapiło w 1851 r.

[Radko]

Dworek zwany przez miejscowych Pałacem dawna siedziba PGR-u nadal stoi i przeszedł w ręce prywatne co pozwoliło ocalić resztki dawnego majątku ziemskiego.

[ida]

Moja koleżanka mieszka w pałacu w Wiesiółce, ma na nazwisko Mędryk. Myślę, że jej rodzice wiedzą coś na temat tej wsi.

[wojtaq]

Cytat z mojego własnego opracowania na potrzeby rajdu motocyklowego:

"W zakrystii kościoła (Skrzatusz) przechowywana jest kolekcja staropolskich portretów trumiennych przedstawiających pośmiertne konterfekty członków okolicznych rodzin szlacheckich. Jest wśród nich podobizna starszego mężczyzny z długimi włosami i koronkowym żabotem, cudzoziemca wyróżniającego się w gronie podgolonych czubów kontuszowej szlachty. To Jerzy Klejna, dragon pruski, pogromca Kozaków, Tatarów, Rosjan, Szwedów, Siedmiogrodzian i Turków, który w 1662 r. na wniosek króla Jana Kazimierza został nobilitowany przez Sejm za zasługi wojenne i otrzymał herb Wilcza Głowa. Od tegoż króla Klejna dostał również majątek Wiesiółka pod Skrzatuszem, gdzie osiadł z żoną Anną, córką burmistrza z Nowego Wałcza, z którą miał sześcioro dzieci. Gdy w 1689 r. zmarł, jego utrudzone licznymi bojami ciało złożono do grobu pod posadzką skrzatuskiej świątyni."

[pavvlo]

Informacja: Posty związane ze Skrzatuszem (Schrotz), znajdujące się wcześniej w tym wątku, zostały przeniesione do nowo utworzonego tematu » viewtopic.php?f=4&t=1207

[damekc9]

Witam! Mieszkam w Wiesiółce (koło Wałcza) i chciałbym się trochę więcej dowiedzieć o mojej miejscowości. Interesują mnie szczególnie informacje (te które były na forum przeczytałem, chciałbym wiedzieć coś więcej) na temat pałacu znajdującego się w Wiesiółce a także nieistniejącego już kościoła, jakieś rysunki, plany, zdjęcia itp. całej wsi lub tych wybranych obiektów. A jeśli takowych nikt by nie posiadał to prosiłbym o wskazanie instytucji gdzie można takie zdobyć. Z góry dziękuję za pomoc

[adam]

W 1647 r. doszło do incydentu pomiędzy wysłannikiem zbierającym daninę dla kościoła w Skrztatuszu a właścicielką Wiesiółki von Pokłatecką. Po przybyciu wysłannika do wsi, von Pokłatecka zaprosiła go na śniadanie i kazała zapakować na jego wóz 4 mendle zboża. Podczas jego odjazdu kazała sobie pokwitować zapłacenie daniny, zamiast 4 mendli zboża, pobornik zorientowawszy się w próbie oszustwa nie podpisał pokwitowania i odjechał ze zbożem. Na to von Pokłatecka w pościgu wysłała swojego brata i służącego. Ci dogonili poborcę jeszcze we wsi i von Pokłatecki szablą zmusił do zatrzymania się uciekającego a służący ściągnął go z wozu rzucając na ziemię. Pozwolili mu odjechać dopiero po odebraniu zboża.

[adam]

Kościół drewniany ufundowany przez Annę Schwander zd. Klejna w 1775 roku, a zniszczony został w 1945.

Nigdzie nie mogę znaleźć informacji o tym, w Wiesiółce chyba nie było kościoła.

[Klejna-Wendt]

Kościołek w Wiesiółce istniał. Był ufundowany przez moja prababkę Anne Szwander Klejnowa w 1778. W 1945 roku sowiecka bomba trafiła w drewniany kościołek i został się po nim tylko fundament. Jeśli dysponuje ktoś rysunkami lub zdjęciami kościoła będę wdzięczny za info. W miejscu obecnego pałacu stał dwór drewniany wybudowany przez Klejna w 1668 r. Rozebrany około 1840 i na tym miejscu postawiono obecny pałac. Jeśli ktoś dysponuje info na temat drewnianego dworu także będę bardzo wdzięczny. Pozdrawiam.

[adam]

Być może to się zgadza, ale przedwojenni mieszkańcy Wiesiółki śluby swoje zawierali w Skrzatuszu. Zresztą ma to też swoje wytłumaczenie.

[Klejna-Wendt]

Mieszkańcy Wiesiółki brali śluby i chrzcili dzieci w Skrzatuszu w XVII, XVIII i XIX wieku. Nawet wtedy kiedy istniał ''kościół'' w Wiesiółce. Dlatego, że w Wiesiółce była bardziej ''kapliczka'' niż kościół.