[09.10.2017] Odsłonięcie Ławeczki St. Staszica

[Aragorn]

Ławeczkę zaprojektował dr Norbert Sarnecki, absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu na Wydziale Malarstwa, Grafiki i Rzeźby.
Ławeczka przedstawia osobę Stanisława Staszica podczas przeglądania pierwszego wydania jego dzieła „Przestrogi dla Polski” unoszącego zamyślony wzrok znad lektury w stronę osoby, która przysiada obok niego. W zamyśle Autora gest ten tworzy interakcję między rzeźbą a widzem, przybliżając postać utrwaloną w brązie jako człowieka, który żył w odległej czasowo epoce, ale był takim samym człowiekiem jak współcześni. Jako że Staszic kształcił się w Paryżu – ubrany jest we francuski strój, model z roku 1812. Konstrukcja ławki na której przedstawiona jest postać nawiązuje do ikonografii Ogrodów Łazienkowskich ujętych na akwarelach Zygmunta Vogla (z 1795 roku) oraz pałacu w Nieborowie i innych z tego okresu.

[ach351]

Dwa ujęcia tego miejsca aparatem szerokokątnym.

[Tom]

Hmm... ławeczka, zastanawiam się co takiego Staszic zrobił dla swojego miasta?
Czy o nim pamiętał, czy wspominał, czy miał sentyment do Piły?
Może mnie ktoś oświecić?

Ławeczkę ustawiono o ile dobrze pamiętam na przeciwko domu rodzinnego Piete Kuhr (Jo MIchaly). Z tyłu budynku jest Ksero i parking, gdzie był ogród w którym spędzała czas swojego dzieciństwa.
Piete napisała dużo książek, i powieści o Pile, także i po wojnie, z których 3 przeczytałem.
Z sentymentem wspomina życie w mieście które kochała. A o niej nikt nie chce pamiętać

[Matey#24]

Dokładnie takie samo mam zdanie, Staszic wyjechał z Piły i więcej tu nie wrócił, spoczął gdzieś w innym mieście, nic dla niego nie zrobił, a traktuje się go tutaj jak Boga, zapominając zupełnie o tych, którzy naprawdę Piłę godnie "reprezentowali", ale przecież nikt Niemki nie będzie rozsławiał, bo dlaczego?

[Tom]

Niemka? Tak! Ale pilanka, która odmówiła przyjęcia uhonorowania ją jako pierwsza tancerka Rzeszy.
Zrzekła się obywatelstwa państwa nazistowskiego, wyjechała do Szwajcarii i tam w organizacji antyhitlerowskiej pomagała uchodźcom z Niemiec, którzy uciekali przed śmiercią, także Żydom. To tam w Szwajcarii napisała wiele książek o Pile, nie zapomniała o swoim mieście. Jej książki to Kopalnia wiedzy o życiu dawnych mieszkańców Piły, a Piła nie ma ani jednej jej książki przetłumaczonej na j. polski.
Nawet jej pamiętnika nie może nikt wydać, bo wszyscy spierają i kłócą się o kasę od lat i zyski.
Za to badziewia amerykańskich romansów można kupić na tony w księgarniach.

A co Stasiu siedzący na ławeczce rozważał o Pile?

[wafel]

Matey, a któż to godnie reprezentował nasze miasto wg Ciebie? Konkretnie proszę, bo chyba nie masz na myśli polityków spadochroniarzy?

[pneuma1977]

A ja się bardzo cieszę z tej ławeczki. Super, że takie elementy małej architektury się w Pile pojawiają. Co zrobił Ks. Stanisław Staszic dla Piły za swojego życia? może nie wiele. Warto raczej zadać sobie pytanie co zrobił dla Ojczyzny i dlaczego akurat o nim uczymy się w podręcznikach do historii? Myślę, że nie ma Polaka, który by o nim i jego dokonaniach nie słyszał - a to już jest chyba warte skromnej ławeczki w mieście, w którym przyszedł na świat. Ponadto warto zapytać jak rozsławił swoje miasto po śmierci. Wtedy dopiero wychodzi promocja miasta - właśnie dzięki Staszicowi.
Natomiast co do pytań Toma - zawsze potrzeba kogoś, kto się jakimś tematem zainteresuje i coś zrobi. Zapraszam więc Toma do podjęcia się dzieła przełożenia wspomnień Piete Kuhr i wydania ich drukiem. Rozumiem po wpisach, że temat jest Ci bliski. Żeby nie być gołosłownym to swojego czasu razem z Panem Mateuszem Kabatkiem opisałem historię lotnictwa w Pile od 1910 do 1945 roku (zależało mi, aby mieszkańcy Piły znali ten element historii miasta). Podobnie z Albumem Piła na zdjęciach lotniczych 1914-45, który miałem przyjemność z panami Rafałem Rutą i Maciejem Usurskim oddać mieszkańcom Piły do lektury. Szlak jest przetarty jeśli chodzi o finansowanie tego typu dzieł - portal Polak potrafi. Tak dzięki niemu i wsparciu mieszkańców udało się to dzieło ukończyć i wydać. Zatem Tom do dzieła!!! Mogę już Cię zapewnić, że swoją cegiełkę do tego projektu dorzucę i z chęcią przeczytam jej wspomnienia wydane dzięki twoim staraniom drukiem.

Pozdrawiam
Ks. Robert Kulczyński SDB.

[Tom]

Hej, pneuma1977!
Dzięki za miłe słowa, nie zaprzeczam że masz rację, ale Stasiu jednak dla Piły nic nie zrobił, poza tym, że Piła jest znana z jego miejsca urodzenia.
Co do pamiętnika Piety Kuhr, wspaniale i dostępnym językiem opisuje Pieta. Co do wydania jej wspomnień przypomnę o tym co już napisano na Forum: ponad 10 lat temu uzgodniłem z Kreską, że ja przetłumaczę pamiętnik pastora Ludwig Heine z Johanneskirche (został wydany w książce "Z Dziejów Kościoła Ewangelickiego w Pile, 2009") i pamiętnik Gertrud Griese. Na to otrzymałem pozwolenie a także od syna Gertrud Griese wydane po wojnie w Niemczech.
Kreska zajęła się Pamiętnikiem Piety, gdyż przeczytała go wcześniej ode mnie. Ponad 10 lat temu został przetłumaczony, przyjechała do Polski zwiedzała miejsca, które opisała Pieta, rozmawiała z osobami z Towarzystwa przyjaźni Polsko-Niemieckiej i chyba Miłośników miasta Piły, prosiła o akceptację i pomoc w wydaniu pamiętnika. Niestety akceptacji nie uzyskała! Skontaktowała się jeszcze wtedy z żyjącą córką Piety w Szwajcarii, niestety nie udzieliła pozwolenia. O tym wszystkim Kreska opisuje na Forum. Pamiętnik przetłumaczony znajduje się w Norwegii i leży w biurku do Dziś u Kreski i nikt konkretnie nie chciał jej pomóc.

Pozdrawiam

[pneuma1977]

Skoro jej własna córka nie chce jej postaci przybliżyć Polakom przez danie zwykłego pozwolenia na wydanie tych pamiętników w języku polskim to trudno chyba mieć pretensję do mieszkańców Piły. Należałoby zapytać córki, dlaczego nie chce w taki sposób uczcić pamięci swojej Matki. Warto też sobie zadać pytanie, dlaczego Niemcy (w ramach przyjaźni polsko-niemieckiej) nie są tym zainteresowani i Żydzi skoro ich ratowała i powinni mieć wobec niej dług wdzięczności - tu myślę o sprawie znalezienia środków na ewentualną publikację (warto chyba te dwa środowiska tym zainteresować). Trudno mi szanowny Tomie w tej sytuacji zrozumieć, dlaczego to Polacy są tu winni - przynajmniej tak odczytuję prowadzoną na forum dyskusję. Tym bardziej, że jak widzę z opisów to oni się jednak starają, aby pamięć o niej nie zaginęła. I co warte podkreślenia jak sam napisałeś mają ręce związane brakiem pozwolenia na wydanie tych pamiętników w języku polskim.

Pozdrawiam Ks. Robert

Ps. Pomniki i inne miejsca upamiętniające zasłużone osoby stawia się nie tylko dlatego, że się gdzieś narodzili i coś zrobili dla swojej miejscowości. Stawia się je z uwagi na to co zrobili dla swojej Ojczyzny. I w tym kluczu nie ma sławniejszej osoby niż Ks. Stanisław Staszic dla Piły. Natomiast gdyby przyjąć tylko kryterium umiłowania Piły i napisania czegoś o niej to takich ławeczek trzeba by postawić pewnie kilkaset. Jedną z nich mógłbyś wtedy otrzymać i Ty - spełniłbyś to kryterium. Oczywiście, że osoba Piety Kuhr warta jest upamiętnienia i jestem całym sercem za tym. Z tym, że stawiania ją wyżej od Staszica uważam za mocno niestosowne. Upamiętnienie nawet ławeczką byłoby dobrym pomysłem ale nie w kontrze przeciw Staszicowi. Dlatego jeszcze raz powiem bardzo mnie cieszy pierwsza w Pile ławeczka poświęconą właśnie pamięci Staszica, kolejną wtedy zupełnie spokojnie można by według mnie postawić dla Piety. I super by było, gdyby w ten projekt zaangażowali się nie tylko Polacy, bo tak to teraz odczuwam, że to na ich barkach ma cała sprawa spocząć - i nie bardzo wiem dlaczego tylko na ich? Czy nie byłoby sprawiedliwie dziejowo, gdyby to było dzieło trzech narodów? Czyż nie tak się buduję przyjaźń, że się coś robi razem?

[Krzysztof Ju]

Córka wydała zgodę na tłumaczenie innym osobom i ponoć pod koniec roku doczekamy się dziennika Piete Kuhr po polsku.

Tom, co potrzebujesz, aby reaktywować temat publikacji tłumaczenia pamiętnika Gertrud Griese?

[Tom]

Cześć Robert

Dzięki za odpowiedz, z szacunkiem muszę przyzać rację tobie.

(Anja Ott, Schauspielerin, † 28. September 2011) córka Jo MIchaly ( Piety) aktorka.
Ja do niej pisałem aby udzieliła pozwolenia. Niestety nie otrzymałem odpowiedzi. Przepraszam mija 10 lat i zapomniałem, że Kreska może by dostała pozwolenie, ale potrzebowała rekomendacji i akceptacji ze strony Towarzystwa Polsko-Niemieckiego. O ile sobie przypominam to Anja Ott o to prosiła, czy jest dobrze przetłumaczony. Specjalnie przyjechała z Norwegii do Piły, ale pomocy nie otrzymała. Dlatego Anja Ott odmówiła.
Z Kreską miałem długi kontakt, ale jak przeprowadziła sią do innegi miasta, nie mam adresu. /mieliśmy listowny/
Robert !
Kreska wspaniale opisuje swoje wspomnienia powojennej Piły na Forum.
Jest jedną z najstarszych furmanowiczów. a sprawę pamiętnika też zu poruszyła.

Pozdrawiam
ps.pisze drugi raz gdyż post sią nieukazał

[Tom]

hej, Krzysztof Ju

W sprawie pamiętnika wątpię w to, że Anja Ott udzielila pozwolenia, zmarła w 2011 roku.
Mogli otrzymać od wydawcy, a wydawca żąda odpowiedniej zapłaty,
dlatego Kreska chciała ominąć wysokie koszta pozwolenia i bezpośrednio zabiegała u córki Piety.

Sprawa Pamiętnika Gertrud Griese,
Ja nie mieszkam w Polsce i nie mam na to czasu aby szukać wydawcy.
Dowiadywałem się osobiście, sam musiałbym wyłożyć kase na produkcję, i zajęć się rozprowadzeniem po księgarniach.
Najlepiej jesli jest jakiś projekt, aby wydać wspomnienia o Dawnej Pile i Pamiętnik Griese znalazłby tam miejsce.
Jedynie Pamiętnik pastora Heine został włączony do wydania "Z Dziejów Kościoła Ewangelickiego w Pile" były jakieś organizacje, które zajęły się tym wydaniem, ja niestety nie pamiątam, które to były. /Książkę jeszce można kupić w kościele Ewngelickim, widziałem ją w zeszłym miesiącu/
Pozdrawiam

[pneuma1977]

Jestem całym sercem za tym, żeby się te wspomnienia ukazały po polsku. Widać z wpisów, że sprawa ogromnie trudna i skomplikowana. Życzę Ci Tom szczęśliwego zakończenia i ufam, że się jednak doczekamy tych wspomnień. Super, że się tym zajmujesz i jest w Pile sporo osób, dla których ta sprawa jest ważna. Wybacz, że poza wsparciem finansowym (jeśli byłaby taka potrzeba) więcej nie jestem w stanie pomóc - bliższa mi jest mimo wszystko sprawa pilskich skrzydeł a już szczególnie samolotów produkcji pilskich zakładów Albatrosa służących później w lotnictwie polskim. Gdzie tylko mogę o tym wspominam (myślę tu o artykułach). Tak mi się zdaje, że każdy z nas chcę o tej Pile pisać tylko w innych dziedzinach. I nie ma co sobie kruszyć pióra w tych polemikach a cieszyć się z tego co się już udało. Bo jest z czego. Pozdrawiam Ks. Robert

[piotrw]

W domu mamy dziennik Jo Mihaly „Do zobaczenia” w języku polskim, przełożony przez mojego ojca bez weryfikacji, recenzentów, historyków i wszystkich w kolejce…i bez przypisów. Przypuszczam, że jest już kilka przekładów na nasz język. Myślę, że prywatnie nie stanowi to problemu, aby komuś udostępnić przekład, jednakże – ci walczący o pierwszeństwo przekładu – mogliby mieć inne zdanie. W Parku Staszica mogłaby zaistnieć w postaci samej ławeczki z grawerem jej imienia i nazwiska. Nie potrzebowałaby zapewne takich nakładów, a mogłaby być ciekawym miejscem turystycznym i miejscem, gdzie spotykają się ponadczasowe wartości humanistyczne.

[Tom]

Hej, Robert,
Dziękuję za miłe słowa.
Wydanie takich wspomnień w Pile o dawnych pilanach było by na pewno jakąś małą snsacją, które pozytywnie odnoszą się do zamieszkałych Polaków czy Zydów.
-Jo MIchaly była w tym pionierem, naocznym świadkiem i wspaniałą receznentką.
-Gertrud Griese opisuje czasy przed II wojną, przyjaznym i serdecznym językiem.
-Irene Tetzenlaff opisuje życie Niemców i Polaków w XIX w.(206 stron)
-Jo Michaly "Auch wenn es Nacht ist" - Także kiedy jest Noc, ucieczka z Piły Wojtka, który był w niemieckim wojsku i Niemki Marthy, pracownicy zakładów tytoniowych zakochanych w sobie, uciekają zimą 1945 r pieszo na Zachód przed Rosjanami. To jedno z wielu, wielu wspomnień o Pile.

Robert ja nie szuakam wsparcia finansowego, dla mnie samego biurokratyczne polskie realia, są nie do pokonania, tym bardziej, że nie mieszkam w Pile. Ale jak wiosną przyjadę mam jeszcze 2 ostatnie egzemplarze "Bollwerk Schneidemühl" książkę, którą przetłumaczyłem na j.polski. Jeśli jesteś w Pile chętnie taki prezent podaruję tobie. Obecnie 1 egzemplarz jest w Bibliotece na ul.Buczka, 1 w Muzeum.
Pozdrawiam, Tom