Żołnierze Wyklęci

[Piotrtomasz]

Znalazłem kilka szczegółów z tej akcji na więzienie w Wyrzysku.

Pan Polasik wspomina, że oddział dostał meldunek, że w Wyrzysku są polityczni więźniowie i trzeba ich uwolnić. Poprosili sąsiednie oddziały o pomoc. Było posiedzenie, układanie planów, mapa, wyznaczanie zadań, obserwacja odcinków. Odbili wszystkich, nie pytając o paragraf, otwierali cele. Miejscowy posterunek UB nie reagował, strzelali w powietrze dopiero po akcji.

Kamienie Pamięci – III edycja – historie żołnierzy wyklętych » http://pamiec.pl/pa/kamienie-pamieci-ii ... klety.html

W omawianym areszcie znajdowali się między innymi członkowie AK-Obszar Pomorze. Zanim jednak została podjęta akcja przewieziono ich do Wronek (maj 1946). Być może chodziło też o innych więźniów. Wymaga to jednak sprawdzenia danych osadzonych. We wcześniejszych postach pojawiło się nazwisko Józefa Eggerta. Rzekoma nazwa formacji "Słońce II". To bardzo tajemnicza grupa. Niewykluczone, że ubecka prowokacja. Zbieram dokumentację na jej temat.

[Krzysztof Ju]

Wywiad Jana Szwedzińskiego z Markiem Fijałkowskim, starszym kustoszem Muzeum Okręgowego w Pile, o Józefie Leszczyńskim pt. Wyklęty, który nie strzelał do czerwonych opublikowany w czasopiśmie "Z pierwszej ręki" (nr 14, marzec/kwiecień 2017).

[Piotrtomasz]

Polecam cykl artykułów historycznych na http://www.77400.tv
Proszę jednocześnie o kontakt rodziny Żołnierzy Wyklętych oraz osoby mające jakąkolwiek wiedzę na temat działalności antykomunistycznego podziemia (Piła, Wyrzysk, Złotów, KRajenka, Jastrowie) gp-zlotow@wp.pl

[Krzysztof Ju]

Odeszła działaczka niepodległościowa. Nie żyje Stanisława Grabowska-Wądołowska

„To była ostatnia żyjąca w Pile osoba, która prowadziła czynny opór wobec okupantów zarówno podczas wojny, jak i później”. Nie żyje Stanisława Grabowska-Wądołowska.

W niedzielę, 9 grudnia w Pile zmarła działaczka niepodległościowa, Stanisława Grabowska-Wądołowska, siostra "Wiarusa" i "Visa". Miała 94 lata.

- To była ostatnia żyjąca w Pile osoba, która prowadziła czynny opór wobec okupantów zarówno podczas wojny jak i później - piszą o zmarłej Pilscy Patrioci.

- Stanisława Grabowska-Wądołowska za swoją działalność niepodległościową i pomoc rodzinie spędziła w komunistycznych więzieniach ponad trzy i pół roku. Była więziona m.in. w Białymstoku i bydgoskim Fordonie. W marcu 2018 roku została uhonorowana przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie odbyło się w Pile przy okazji odsłonięcia pomnika Inki na terenie kościoła pw. Świętej Rodziny. Gdy odwiedzaliśmy Panią Stanisławę w domu to zawsze się cieszyła z takich wizyt. Umilała nam czas, śpiewając różne pieśni z czasów konspiracji - wspominają na swoim profilu na Facebooku członkowie grupy Pilscy Patrioci.

Stanisława Grabowska-Wądołowska (12.09.1924 - 9.12.2018) - łączniczka Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, siostra legendarnych Żołnierzy Wyklętych PAS-NZW z ziemi łomżyńskiej – ppor. Stanisława Grabowskiego „Wiarusa” (1921-1952) i sierż. Józefa Grabowskiego „Visa” (1927-1951). Do końca, wspólnie z córką Barbarą Sinczykowską, działała w szeregach Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych kultywując pamięć o żołnierzach podziemia narodowego.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się w Pile w sobotę, 15 grudnia. O godzinie 12.00 w kościele pw. św. Antoniego zostanie odprawiona Msza Święta, a o godzinie 14.00 rozpoczną się uroczystości na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Motylewskiej.

fot. Twitter/NarodoweSiłyZbrojne


Źródło: www.zycie.pila.pl
Data wydania: 13 grudnia 2018

[Krzysztof Ju]

Odszedł pilanin - żołnierz NSZ. Nie żyje Henryk Paluszkiewicz

25 grudnia 2018 r. zmarł pilanin - żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych, Henryk Paluszkiewicz.

Informację o śmierci Henryka Paluszkiewicza podała w piątek na Facebooku pilska Młodzież Wszechpolska.

- Dotarła do nas smutna wiadomość. Do domu Pana odszedł pan Henryk Paluszkiewicz - Pilanin, żołnierz NSZ. Pan Paluszkiewicz po znacznym podupadnięciu na zdrowiu zamieszkał u syna w Poznaniu. Por. Henryk Paluszkiewicz ps. „Żbikowiec” był wieloletnim członkiem Okręgu Wielkopolskiego ZŻNSZ, odznaczony Krzyżem Partyzanckim, żołnierzem Brygady Świętokrzyskiej NSZ, walczył w oddziale kpt. Władysława Kołacińskiego ps.”Żbik” oraz oddziale NSZ ”Groźnego”. Podczas współorganizowanego przez nas spotkania z gen. Janem Podhorskim otrzymał medal 70 lecia NSZ.

- Postaramy się o mszę w intencji zmarłego w jego parafii w Pile na Staszycach - informuje Młodzież Wszechpolska.

fot. Twitter/parafia pw. Świętej Rodziny w Pile


Źródło: www.zycie.pila.pl
Data wydania: 28 grudnia 2018

[pavvlo]

Dlaczego jutrzejszy Marsz idzie taka trasa, a nie inną? Bo w tych kilku krokach jakie dane nam będzie zrobić również jest historia. Wielokrotnie podkreślaliśmy, że żołnierze Polskiego Państwa Podziemnego żyli wśród nas. Przedstawiamy panoramę z jednego z pilskich placów będący na trasie Marszu, wraz z opisem osób z nimi związanych.

🏠 Budynek nr 1

Tutaj pracował Teodor Grabecki
Przedwojenny działacz akademicki związany z ruchem Wszechpolskim, żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) oraz Armii Krajowej. Pełnił odpowiedzialną funkcję delegata Rządu Polskiego na Uchodźstwie. Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku, jako student medycyny (studia rozpoczął w 1933 r.), z ogromnym poświęceniem ratował rannych podczas obrony Warszawy. W uznaniu jego zasług, 17 września 1939 r. przyznano mu jedno z najwyższych odznaczeń lekarskich, jednak z powodu wybuchu wojny i trudności w komunikacji z Londynem, informacja ta nie dotarła do kapituły w pełnym wymiarze i odznaczenie nigdy nie zostało sformalizowane.
Mimo trwającej okupacji, już w listopadzie 1939 r. wykazał się inicjatywą dowódczą, organizując Płocki Samodzielny Batalion. Wojna brutalnie przerwała jego edukację – do uzyskania dyplomu lekarza zabrakło mu jedynie trzech ostatnich egzaminów. Po 1945 roku, ze względu na wysoką rangę w strukturach AK i nieugiętą postawę, stał się celem komunistycznego aparatu represji. Aresztowany w 1949 roku, przeszedł brutalne śledztwo. W 1950 roku skazano go na trzykrotną karę śmierci, którą ostatecznie zamieniono na dożywotnie więzienie. Wolność odzyskał dopiero na fali odwilży w 1956 roku. Był najwyższym stopniem oficerem AK mieszkającym w Pile. Zgodnie z jego wolą, spoczął w ukochanym Płocku.

🏠W budynku nr 2 mieszkali:

Kazimierz Radjusz (ur. 12 września 1933 r. w Kowlu)
Wychowany w tradycji patriotycznej – jego ojciec i dziadek walczyli w szeregach legendarnej 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. Jako dziecko-łącznik w miejscowej komórce AK na Wołyniu, brał czynny udział w niebezpiecznych akcjach zdobywania broni dla partyzantów. Po wojnie, w ramach repatriacji, trafił do Szczecina, gdzie związał się z Tajnym Harcerstwem.
Wraz z grupą harcerzy prowadził działania wywiadowcze i logistyczne na rzecz V Brygady Wileńskiej AK, dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”. Po rozbiciu struktur zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (WiN), przeniósł się do Piły. Tam, nie zgadzając się na narzucony system, założył i prowadził antykomunistyczną grupę młodzieżową pod nazwą „Organizacja Odwet”, która zajmowała się m.in. akcjami ulotkowymi i podtrzymywaniem ducha oporu.

Bogdan Grabe ps. „Groźny” (ur. 5 marca 1928 r.)
Żołnierz Armii Krajowej, który po zakończeniu działań wojennych zaangażował się w tworzenie struktur niepodległościowych na terenie Piły. Był głównym organizatorem i członkiem konspiracyjnej grupy poakowskiej o kryptonimie „Gruda”. W kartotekach Urzędu Bezpieczeństwa figurował jako aktywny działacz antypaństwowy, łączony z ogólnopolskim ruchem WiN oraz środowiskami narodowymi.

🏠W budynku nr 3 mieszkała oraz pracowała:

Maria Śnieżko
Żołnierz Armii Krajowej, urodzona w Rakowie na dzisiejszej Białorusi. Swoją służbę pełniła w szeregach Zgrupowania Stołpecko-Nalibockiego AK (pod dowództwem m.in. Cichociemnego por. Adolfa Pilcha „Doliny”). Była to jednostka wyjątkowa, która musiała toczyć walki na dwa fronty – przeciwko okupantowi niemieckiemu oraz agresywnej partyzantce sowieckiej. Maria Śnieżko brała udział w działaniach jednej z najdzielniejszych formacji kresowych, która wsławiła się m.in. brawurowym przemarszem z Puszczy Nalibockiej do Puszczy Kampinoskiej, by nieść pomoc walczącej Warszawie.

🏠W budynku nr 4 mieszkała:

Leokadia Krogulec (ur. 1910 r.)
Znajoma ze szkoły i rówieśniczka kpt. Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca” (późniejszego twórcy Konspiracyjnego Wojska Polskiego) z czasów szkolnych w Rzejowicach. W czasie okupacji aktywnie wspierała lokalne struktury Armii Krajowej w swojej rodzinnej miejscowości, która była jednym z najważniejszych ośrodków oporu partyzanckiego w powiecie radomszczańskim.


Źródło: Facebook/Stowarzyszenie Pilscy Patrioci
Data wydania: 27 lutego 2026