Nekropolie pilskie

[Aragorn]

Byłem dzisiaj na Cmentarzu Zasłużonych, ostatnimi czasami była tam prowadzona wycinka. Ogólnie brzydko to wygląda po tych pracach, widać brak poszanowania miejsca przez ludzi którzy robili wycinkę w tym miejscu. Nie wszędzie jest tak tragicznie ale i za dobrze to nie wygląda.

[Krzysztof Ju]

Saperzy przy al. Powstańców Wielkopolskich

Patrol saperski oraz policja pojawiły się na budowie u zbiegu al. Powstańców Wielkopolskich i ul. Philipsa w Pile. Saperzy w czasie prac odkryli również ludzkie szczątki.

Około godz. 10 dyżurny KPP w Pile otrzymał telefoniczną informację o tym, że przy ul. Philipsa w Pile na terenie zabezpieczonym i niedostępnym dla osób trzecich, ujawniono szczątki ludzkie pochodzące prawdopodobnie z okresu II Wojny Światowej, o czym mogą świadczyć znalezione elementy umundurowania. Na miejscu pracują policjanci z grupy dochodzeniowo-śledczej pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Pile – mówi podkom. Żaneta Kowalska, rzecznik pilskiej policji.


Źródło: www.asta24.pl
Data wydania: 23 maja 2017

[garret]

Lato 2008, Cmentarz żołnierzy z I wojny światowej k/dawnego Krematorium:

Wiele Przykrytych jest cienką warstwa piasku, jak płyta nr.1
To tylko 4 małe płyty nagrobne, jest ich dużo. Przypuszczam że chowano tam tylko prochy zmarłych albowiem na tym cmentarzu nie ma tradycyjnych pomników nagrobnych lecz tylko małe tablice.

Tom

!!! If I may ask, where exactly is this at? Are there any graves with the name "Krüger"? I am looking for the grave of a "Willi Krüger," born on 30.01.1898 in Schneidemühl. He died in the first World War after going to the Unteroffizier-Vorschule in Wohlau. The problem is we don't know exactly when he died, or where he was buried. At first we thought France, but it turns out not to be the case. I live quite a ways away in Munich, but it might be worth a trip to Pila to go look.

Thank you kindly,

Garret

[lubianka]

Jestem z Piły i być może mogę pomóc . Tak się składa, że chwilowo jestem do około 14, 02 , 2021r. w okolicy Monachium (Landsberg)
Hallo Ich bin Aus Piła und kann ich vileicht Sie helfen. In Moment bin ich grade bis ca. 14,02, 2021 in nehe von Munchen (Landsberg) .

[Krzysztof Ju]

Cmentarz o który pytasz, był cmentarzem wojennym i nazywał się Ehrenfriedhof. Znajduje się w zachodniej części Piły, między aleją Wojska Polskiego a ulicą Mickiewicza i był wspominany w wątku o poszukiwaniach Twoich przodków. Dokładna lokalizacja zaznaczona została na portalu Wikimapia. Cmentarz jest zaniedbany i zachowało się niewiele nagrobków. Wśród zachowanych płyt nagrobnych są dwie z nazwiskiem "Krüger": "Arno i Erich Krüger" (dwa zdjęcia obok siebie) oraz "Bruno Krüger" (pierwsza fotografia z lewej).

Czy mógłbyś wkleić awers i rewers zdjęcia Willi Krügera w wysokiej jakości? I czy poza podpisem pod zdjęciem posiadasz inne informacje o nim? Na przykład jego militarpass, soldbuch, listy, pocztówki, pamiątki, sterbebild? Bez dodatkowych danych trudno będzie ustalić miejsce jego śmierci i pochówku. Na liście strat armii niemieckiej jest tylko skąpa informacja, że poległ (gefallen) w stopniu wojskowym Unteroffizer w pierwszej połowie 1917 roku, przed datą publikacji na liście w dniu 22 maja 1917 roku. Informacje o rannych/zmarłych/poległych żołnierzach trafiały na listę strat z opóźnieniem kilkudniowym lub kilkutygodniowym, więc data publikacji na liście jest datą najpóźniejszą przy poszukiwaniach. W bazie Volksbundu wśród osób poległych między styczniem a majem 1917 roku znajduje się: jedna osoba pod nazwą "Willi Krüger", jedna "Willy Krüger", siedem "Wilhelm Krüger" i jedna "Wilhelm Krueger". Dla każdej osoby podano miejsce pochówku, ale niestety wszyscy mieli inny stopień wojskowy niż Unteroffizer.

Ponadto czy wiadomo do jakiej jednostki wojskowej Willi trafił ze szkoły podoficerskiej? Wtedy można byłoby poszukać jego nazwiska w monografiach formacji wojskowych (Regimentsgeschichten), w księgach pamiątkowych (Ehrenbuch/Ehrentafel) lub na liście oficerów. Warto też popytać w Bundesarchiv-Militärarchiv Freiburg czy posiadają jakieś dokumenty np. wyszukiwarka ich archiwum pokazuje, że mogą mieć dokumenty ze szkoły podoficerskiej w Wohlau.

[garret]

Hallo Ich bin Aus Piła und kann ich vileicht Sie helfen. In Moment bin ich grade bis ca. 14,02, 2021 in nehe von Munchen (Landsberg) .

Ich habe Ihnen mit PN geschrieben.

Garret

[garret]

Cmentarz o który pytasz, był cmentarzem wojennym i nazywał się Ehrenfriedhof. Znajduje się w zachodniej części Piły, między aleją Wojska Polskiego a ulicą Mickiewicza i był wspominany w wątku o poszukiwaniach Twoich przodków. Dokładna lokalizacja zaznaczona została na portalu Wikimapia. Cmentarz jest zaniedbany i zachowało się niewiele nagrobków. Wśród zachowanych płyt nagrobnych są dwie z nazwiskiem "Krüger": "Arno i Erich Krüger" (dwa zdjęcia obok siebie) oraz "Bruno Krüger" (pierwsza fotografia z lewej).

Czy mógłbyś wkleić awers i rewers zdjęcia Willi Krügera w wysokiej jakości? I czy poza podpisem pod zdjęciem posiadasz inne informacje o nim? Na przykład jego militarpass, soldbuch, listy, pocztówki, pamiątki, sterbebild? Bez dodatkowych danych trudno będzie ustalić miejsce jego śmierci i pochówku. Na liście strat armii niemieckiej jest tylko skąpa informacja, że poległ (gefallen) w stopniu wojskowym Unteroffizer w pierwszej połowie 1917 roku, przed datą publikacji na liście w dniu 22 maja 1917 roku. Informacje o rannych/zmarłych/poległych żołnierzach trafiały na listę strat z opóźnieniem kilkudniowym lub kilkutygodniowym, więc data publikacji na liście jest datą najpóźniejszą przy poszukiwaniach. W bazie Volksbundu wśród osób poległych między styczniem a majem 1917 roku znajduje się: jedna osoba pod nazwą "Willi Krüger", jedna "Willy Krüger", siedem "Wilhelm Krüger" i jedna "Wilhelm Krueger". Dla każdej osoby podano miejsce pochówku, ale niestety wszyscy mieli inny stopień wojskowy niż Unteroffizer.

Ponadto czy wiadomo do jakiej jednostki wojskowej Willi trafił ze szkoły podoficerskiej? Wtedy można byłoby poszukać jego nazwiska w monografiach formacji wojskowych (Regimentsgeschichten), w księgach pamiątkowych (Ehrenbuch/Ehrentafel) lub na liście oficerów. Warto też popytać w Bundesarchiv-Militärarchiv Freiburg czy posiadają jakieś dokumenty np. wyszukiwarka ich archiwum pokazuje, że mogą mieć dokumenty ze szkoły podoficerskiej w Wohlau.

Hello,

Thanks so much for the response.

1. I will ask my grandmother for a better image.
2. I wrote the Bundesarchiv and asked for information that they might have on this school.

I'll keep you posted!

Garret

[pavvlo]

Cmentarz ewangelicki przy ul. Dąbrowskiego - Śniadeckich.

[Kapralq]

O plytach nagrobnych sygnowanych Peglow Schneidemühl, jak i o samym kamieniarzu Peglowie było już sporo, więc tylko dla przypomnienia.

Piła przed wojną była miastem przynajmniej trzech wyznań, ale było jedno miejsce, do którego wyznawcy wszystkich religii zaglądali. Był to zakład kamieniarski Wilhelma Peglowa, Otto Jeschke. Do dzisiaj istnieją szczątki prac sygnowane nazwiskiem Peglow. Resztki płyt nagrobnych, pomników, schody w kościele św. Rodziny. Najbardziej znaną była jego praca na cmentarzu żydowskim. Po I wojnie światowej na terenie cmentarza wystawiono pomnik, którego intencją było oddanie hołdu matkom żołnierzy pochodzenia żydowskiego poległym na frontach Wielkiej Wojny. Pomnik został zaprojektowany przez prof. Liebermanna z Berlina i wykonany w pilskim zakładzie kamieniarskim Wilhelma Peglowa. Pomnik "Dla matek dziesięciu tysięcy" nie przetrwał do naszych czasów, został zniszczony przez Niemców razem ze cmentarzem. Przetrwał za to dom w którym mieszkał Peglow.

Jednak nie ma żadnej wzmianki o innym pilskim kamieniarzu, Paulu Lawrenz. Być może to przeoczenie w źródłach pisanych dotyczących Piły wynika z faktu, iż nie ma żadnego zdjęcia z jego pracowni. Ale są ślady materialne świadczące, że takowa była. W książkach adresowych jest wzmianka, że jego pracownia znajdowała się przy ul. Bydgoskiej nr 60. Dzisiaj nie ma śladu po tym budynku.

Jest jednak ślad rzeczywisty potwierdzający działalność Paula Lawrenza, mianowicie sygnatury na płytach nagrobnych na cmentarzu przy al. Powstańców Wielkopolskich.

Dziękuję Pani Monice Matuszak za zwrócenie mojej uwagi na ten temat.

Źródła:
1. "Pila na dawnych kartach pocztowych 1896-1945" Maciej Usurski, Rafal Ruta.
2. "Pila na zdjęciach lotniczych 1914-1944 " Maciej Usurski, Rafał Ruta.
3. http://www.miasteczkopoznan.pl/node/354

[stanmakowski]

Piła przed wojną była miastem przynajmniej trzech wyznań, ale było jedno miejsce, do którego wyznawcy wszystkich religii zaglądali. Był to zakład kamieniarski Wilhelma Peglowa, Otto Jeschke. Do dzisiaj istnieją szczątki prac sygnowane nazwiskiem Peglow. Resztki płyt nagrobnych, pomników, schody w kościele św. Rodziny. Najbardziej znaną była jego praca na cmentarzu żydowskim. Po I wojnie światowej na terenie cmentarza wystawiono pomnik, którego intencją było oddanie hołdu matkom żołnierzy pochodzenia żydowskiego poległym na frontach Wielkiej Wojny. Pomnik przedstawiający figury trzech żołnierzy został zaprojektowany przez prof. Liebermanna z Berlina i wykonany w pilskim zakładzie kamieniarskim Wilhelma Peglowa. Pomnik "Dla matek dziesięciu tysięcy" nie przetrwał do naszych czasów, został zniszczony przez Niemców razem ze cmentarzem. Przetrwał za to dom w którym mieszkał Peglow.

Nie jestem specem od spraw pilskich, mowa jest o pomniku w hołdzie żydowskim matkom, zaprojektowanym przez Liebermanna mającym przedstawiać trzech żołnierzy - czegoś nie rozumiem lub nie wiem. Zamieściłem jakiś czas temu na "Piła na starych zdjęciach" fotografię tego pomnika, także rysunek autorstwa Liebermanna będący inspiracją postaci wyrytej na centralnej części pomnika. Czy piszemy o dwóch różnych pomnikach czy o tym samym, tym, który stanął po I wojnie w tej intencji?

[Kapralq]

Witam, opis taki znalazłem w tekście Wojciecha Skowrońskiego "Cmentarz Żydowski w Pile". Wydaje się, że tam jest błąd, który powieliłem. Poprawię. Dziękuję za sprostowanie.

[Mika2612]

Być może zdjęcia owych nagrobków zostały już gdzieś tu umieszczone, aczkolwiek te są mojego autorstwa, samodzielnie znalezione

Wykonane gdzieś na początku 2008.

pozdrawiam

Czy te nagrobki lub pozostałości po nich są jeszcze do dnia dzisiejszego, czy już niestety zostały one przeniesione?

[Mika2612]

A gdzie miałyby być przeniesione i po co? Jeśli szczątki zmarłych nie zostały ekshumowane w inne miejsce to nadal jest tam cmentarz, lecz zaniedbany, zatarty na powierzchni i z nagrobkami w nieładzie. Duża część nagrobków została niejeden raz przemieszczona i nie leży nad mogiłą zmarłego. Ale nadal nagrobki leżą w obrębie cmentarza wojskowego, który zajmuje dużo większy obszar niż się wydaje.

[Mika2612]

A gdzie miałyby być przeniesione i po co? Jeśli szczątki zmarłych nie zostały ekshumowane w inne miejsce to nadal jest tam cmentarz, lecz zaniedbany, zatarty na powierzchni i z nagrobkami w nieładzie. Duża część nagrobków została niejeden raz przemieszczona i nie leży nad mogiłą zmarłego. Ale nadal nagrobki leżą w obrębie cmentarza wojskowego, który zajmuje dużo większy obszar niż się wydaje.

Źle się wyraziłam, nie nagrobki tylko niektóre szczątki czy nie były przeniesione na inny cmentarz (np. na Leszkowie).