Nekropolie pilskie

[mania]

Dziś - wg Google maps, jest tam Akademia Zdrowia i Urody, na przeciw Gino Rossi, chyba, że już to się zmieniło. W każdym bądź razie to ten budynek.

[Matey#24]

No to na przeciwko mojego bloku

[wojtaq]

Tak zupełnie historycznie mówimy o Domu Diakonisek - ewangelickich sióstr zakonnych, zbudowanym w 1915. Przez lata mieściła się tam przychodnia oraz apteka kolejowa, a potem i teraz kosmetyczny punkt usługowy. Wynotowałem kilka adresów autochtonów, byłych mieszkańców Schneidemühl i mam zamiar odwiedzić te osoby. Chciałbym dotrzeć do informacji o cmentarzu przy Kirchhofstraße i grobowcu gen. von Usedom, jak również odnieść się do relacji Kreski o tajemniczym obiekcie na zboczu Mewishöhe przy Ceglanej/Warsztatowej. O wynikach poinformuję was w tym miejscu.

Fajnie, że Matey#24 wywołał ten temat. Każda cegiełka do ogólnej wiedzy o dawnej Pile jest bezcenna. Nawet jeśli się mylimy, to wcześniej lub później po weryfikacji z innymi relacjami można znaleźć prawdziwe sedno. Ważne, że podejmujemy dyskusje dzieląc się swoimi zdobyczami i przemyśleniami. To dobry grunt dla pozyskania tożsamości, która dystansuje nas od nomadów nobilitując w gronie członków własnej i wspólnej przestrzeni. Staliśmy się obywatelami Piły, a jeszcze tak niedawno byliśmy mieszkańcami poniemieckiego miasta...

A propos tego starszego pana, o którym pisałeś wcześniej - czy nie jest to p. Przesławski?

[Tom]

Halo Mania!
Informacja na temat zbiorowego grobu przy ul. Kilińskiego.
Mieszkałem tam kiedyś obok. Tak wykopano zbiorowy grób, byłem świadkiem, widziałem.
Dzieciaki wygrzebywały w godzinach popołudniowych czaszki i po prostu kopali jak piłkę na boiskach.
Co tom było? Moja sąsiadka przedwojenna mieszkanka Piły p. Banaszyńska była kopalnią wiedzy co było przed wojną i w czasie wojny. Albowiem przeżyła wkroczenie wojsk rosyjskich i działania wojenne w Pile i została tu. Otóż w budynku obecnego "Kolejarza" należącego poprzednio do Gminy protestanckiej zorganizowano szpital wojenny jak i w dawnym Kinie Iskra. Wszystkich zmarłych chowano do zbiorowej mogiły przy murach budynku. Po wojnie zapomniano. Odkopano przypadkowo kiedy zdecydowano wybudować niezależną mała kotłownię tylko dla tego budynku, który poprzednio był ogrzewany przez kotłownie należącą do budynków należących do jednostki wojskowej przy ul. Sikorskiego. Wszystkie kości zebrano w 2 skrzynie i wywieziono na cmentarz komunalny, gdyż przy ul. Boh. Stalingradu nie wolo już było robić pochówków. Pani Banaszyńska 2x w tygodniu była regularnie w dawnym więzieniu przy ul. Sikorskiego, po którym został tylko czerwony mur. Przywoziła tam dla więźniów różne prace chałupnicze.

[Matey#24]

"A propos tego starszego pana, o którym pisałeś wcześniej - czy nie jest to p. Przesławski?"

Nie mam pojęcia jak ma na nazwisko. Chodzi w takim kaszkiecie na głowie zawsze i zielonkawej kurtce, o kuli obecnie.

Dziękuję wam wszystkim, że "wkręciliście" się w ten temat. Może da radę cokolwiek zrobić by dowiedzieć się więcej dzięki tej dyskusji.

[Krzysztof Ju]

Na strzelnicy Szkoły Policji znaleziono ludzkie kości

We wtorek, 3 marca, na terenie strzelnicy należącej do Szkoły Policji ujawniono ludzkie kości. Trwające postępowanie wyjaśni, jak długo mogły one leżeć w ziemi.

- We wtorek przed południem otrzymaliśmy sygnał od dyżurnego Szkoły Policji, że na strzelnicy znajdujące się przy ulicy Bydgoskiej znaleziono fragmenty ciała ludzkiego – potwierdza Żaneta Kowalska, rzecznik pilskiej policji.

Nas miejscu pojawiła się zarówno policja, jak i prokurator.

- Jest zbyt wcześnie, by powiedzieć, czy jest to na przykład ofiara drugiej wojny światowej, czy też śmierć nastąpiła po wojnie – mówi podinsp. Dorota Witkowska, kierownik Sekcji Prezydialnej pilskiej Szkoły Policji. – To ustali biegły i prowadzące przez policję i prokuraturę postępowanie.


Źródło: www.naglos.com.pl
Data wydania: 4 marca 2015

[Aragorn]

Krótka wzmianka w opracowaniu "Geschichte der Stadt Schneidemühl" Karla Boese:

Obok nowego budynku na starym ewangelickim cmentarzu przy Milchstraße spotykamy opleciony bluszczem samotny grób. Na białej tarczy czarnego krzyża czytamy: „Miejsce spoczynku generała Adolfa Detleva von Usedom, Królewsko-Pruskiego Szefa (dowódcy) pułku huzarów von Usedom i rycerza orderu Czarnego Orła. Umarł w Schneidemühl 10 kwietnia 1792".

[Aragorn]

W najnowszym wydaniu Tygodnika Nowego z 21 kwietnia 2015 roku ukazał się artykuł "Śmietnisko na grobach!". Tematem artykułu jest cmentarz żołnierzy niemieckich poległych w czasie I wojny światowej znajdujący się przy ul. Mickiewicza. Nam jako mieszkańcom Piły chwały ten artykuł nie przynosi, aż prosi się o zdecydowane działania władz miasta i konserwatora o zadbanie o te miejsce. Prawdopodobnie spoczywa tu żołnierz z polskim rodowodem, Stanisław Wójciński.

[Kanclerz]

Nie miałem czasu przeczytać całego artykułu. Z tego co zauważyłem (proszę mnie poprawić jeśli się mylę) jest tam zarzut jakoby okoliczni mieszkańcy wyrzucali tam śmieci. Rzeczywistość jest taka, że cały bałagan, porozrzucane butelki, śmieci i ubrania są skutkiem przybywania tam bezdomnych. Na wspomnianym byłym cmentarzu mają swoją "bazę". Podobno w nasypie czy obok niego mają/mięli ziemiankę. Wyszukują w okolicznych śmietnikach i pojemnikach na ubrania co ciekawsze dla nich rzeczy i przenoszą do lasu. Sam byłem świadkiem rozmowy dwóch panów nad znalezionym budzikiem :-)
Policja owszem od czasu do czasu pojawia się na tzw. betonówce. Oni jednak skupiają się na młodych siedzących na rurach, przejeżdżających tą drogą autach lub na sobie. Zdarzało się, że parka policjant z policjantką, późnym wieczorem, kiedy było już zupełnie ciemno, parkowała radiowóz na końcu wspomnianej drogi w lesie. Co tam pilnowali nie wiem, ja tylko tą drogą do pracy chodzę :-) Straży miejskiej nigdy w tym miejscu nie widziałem.

[Krzysztof Ju]

W imieniu Aragorna bardzo proszę o jakiekolwiek informacje na temat Paula Prange, pochowanego na cmentarzu przy dawnej Krojanker Straße, dziś al. Powstańców Wielkopolskich.

Tekst inskrypcji:
"Hier ruht in Gott
Paul Prange
Polizeisekretär i.R.
* 29. 6. 1873
† 23. 8. 1938".

[Tom]

Rodzina Prange ze Schneidemühl, mieszka w Pile, stara przedwojenna kamienica vis à vis dawnej szkoły podstawowej chyba nr 5 ta przy Al. Niepodległości, niestety adresu nie znam. Część z nich wyjechała do Niemiec Zach. w połowie lat 80-tych, znałem osobiście, bo pracowaliśmy razem.

Pozdrawiam Tom

[RR]

W książce adresowej z 1930 r. figuruje 5 rodzin o nazwisku Prange. Jest nawet Paul, ale producent tytoniu, więc raczej nie jest to osoba o którą chodzi.

[Krzysztof Ju]

Pod Szkołą Policji odkryto stary cmentarz

Robotnicy w Pile natrafili we wtorek na pozostałości cmentarza. Podczas budowy kanalizacji deszczowej przed budynkiem Szkoły Policji naruszono kilka grobów.

Nekropolia powstała najprawdopodobniej na przełomie XVIII – XIX wieku.

– Najprawdopodobniej został naruszony rząd grobów leżących blisko krawędzi zewnętrznej, południowej krawędzi cmentarza, natomiast w kierunku północnym cmentarz ciągnie się zapewne aż do wysokości Gwdy. W związku z tym obejmuje on zaplecze Szkoły Policji, w tym także miejsce planowanej budowy bursy, nie jest wykluczone, że znajduje się na terenie cmentarza – potwierdza dr Jarosław Rola, archeolog z Muzeum Okręgowego w Pile.



Cmentarz powstał albo w końcówce XVIII lub na początku XIX wieku, Widać go na mapie Piły z 1895 roku. Archeolodzy wiedzieli więc o jego istnieniu, ale nie było wiadomo, jak dokładnie przebiegały granice tej nekropolii.

Teraz wykopy zostały zabezpieczone, podobnie jak odkryte szczątki. O znalezisku robotnicy powiadomi policję i prokuratora. Na miejsce wezwano też archeologa. Prace wykopaliskowe w tym miejscu prawdopodobnie ruszą za kilka dni.

A w przyszłym roku ruszą wykopaliska na placu Zwycięstwa. Szczegóły w rozmowie z dr Jarosławem Rolą, archeologiem z Muzeum Okręgowego w Pile:



Źródło: www.asta24.pl
Data wydania: 15 września 2016

[Krzysztof Ju]

Poza mapą Prętkiewicza z 1895 roku, ww. stary cmentarz widać też na planie z 1907 roku.

Sfotografowana strona jest kopią planu sytuacyjnego dawnej gazowni przy ul. 14 Lutego, gdzie zaznaczono planowaną lokalizację nowego zbiornika gazu. Na górze planu zaznaczono fragment nieistniejącego cmentarza przy pl. Staszica.

Budynek opisany jako "Wohnhaus" na rogu Schlachthof-strasse i Alte Bahnhofstrasse (na dole planu) to dzisiejszy budynek przy ul. 14 Lutego 20, gdzie siedzibę ma Straż Miejska. Zatem mając taki "punkt oparcia", za pomocą skali na dole planu, można dokładnie ustalić gdzie leżały południowo-wschodnie granice cmentarza.

Kopia planu z 1907 roku, znajdująca się w archiwach lipskiego Sächsisches Staatsarchiv, została opublikowana na 134. stronie drugiego tomu książki Mirona Urbaniaka o wielkopolskich gazowniach, dostępnej w czytelni biblioteki publicznej przy ul. Buczka. Opis bibliograficzny książki: Gazownie : miejskie zakłady przemysłowe Wielkiego Księstwa Poznańskiego T. 2, Katalog / Miron Urbaniak. - Łódź : Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, cop. 2011. - 492 s. : il. ; 30 cm.

Warto dodać, że Karl Boese w swojej historii Piły opisuje ten cmentarz (niestety bardzo skąpo, bo tylko jednym zdaniem) jako cmentarz choleryczny.

[MaksLen]

Podziwiam wiedze i znajomość tematu. Dobra robota!