O cmentarzach wojennych znajdujących się w Leszkowie wiemy dużo.
Mała natomiast jest nasza wiedza na temat grobów żołnierzy niemieckich poległych w walkach o miasto.
Wiadomo nam o jednym grobie w Kalinie znalezionym przez poszukiwaczy militariów.
Wracając do cmentarza wojennego w Leszkowie, znajdują się tam też groby żołnierzy którzy zginęli po wojnie.
Mam na myśli grób lotnika Olega Slinko, poległego 14. 06. 1946 roku.
Jest też tam grób Iwana Kamieniejewa, który zginął 19. 06. 1945.
Natomiast bohater Związku Radzieckiego J. Matruńczuk, pochowany na Leszkowskim cmentarzu zginął dnia 9 maja 1945 roku.
W naszym mieście znajduje się też pozostałość niemieckiego cmentarza zasłużonych, z okresu I wojny światowej.
Niestety cmentarz zachowany jest w szczątkowej formie i jest bardzo zaniedbany.
Jego powierzchnia to 0,2 ha, znajduje się w lesie przy ulicy Mickiewicza.
Został zamknięty 30. 12. 1960 roku.
Szkoda wielka że został zapomniany i niszczeje.
Cmentarze wojenne
Porobiłem co nieco fot z cmentarzy przy Mickiewicza, Koszycach i Motylewie.
Może ktoś opracowałby artykuł o przedwojennych cmentarzach ewangelickich w Pile, ich historii.
Do powyższego postu: gdzie znajduje się ten grób w Kalinie.
Słyszałem też, że kapliczka wędkarska nad płd.-zach. brzegu jeziora Płotki też jest grobem (nie wiem, ile w tym prawdy).
Może ktoś opracowałby artykuł o przedwojennych cmentarzach ewangelickich w Pile, ich historii.
Do powyższego postu: gdzie znajduje się ten grób w Kalinie.
Słyszałem też, że kapliczka wędkarska nad płd.-zach. brzegu jeziora Płotki też jest grobem (nie wiem, ile w tym prawdy).
-
Aragorn
- PRZYJACIEL
- Posty: 1373
- Rejestracja: 14 kwie 2005, 17:22
- Lokalizacja: Piła- Ringstraße
- Polubiono: 16 razy
Co do poległych żołnierzy niemieckich i ich pochowania po walkach to myślę że wykorzystano też rowy przeciwczołgowe, miejscami są one zasypane.
Stawiałem na tą opcję ponieważ w Poznaniu na Cytadeli wykorzystano w tym celu fosy.
Obecnie są one tam płytsze niż za czasów przed walką , nawet był o tym artykuł prasowy.
Stawiałem na tą opcję ponieważ w Poznaniu na Cytadeli wykorzystano w tym celu fosy.
Obecnie są one tam płytsze niż za czasów przed walką , nawet był o tym artykuł prasowy.
-
Aragorn
- PRZYJACIEL
- Posty: 1373
- Rejestracja: 14 kwie 2005, 17:22
- Lokalizacja: Piła- Ringstraße
- Polubiono: 16 razy
Jest to uzupełnienie do tekstu zamieszczonego w czytelni » http://www.dawna.pila.pl/czytelnia/cmen ... ojenne.php
W 1998 r. Egon Lange wydał w Niemczech kronikę miasta Piły, pod datą 14 września 1914 r. zanotował fakt istnienia pierwszego cmentarza jeńców z okresu I wojny światowej w Pile. Znajdował sie on za cmentarzem komunalnym, na dzisiejszym osiedlu Górnym. Spoczęli tam liczni jeńcy zmarli z ran i chorób podczas transportu do Piły. Pochowano tam także rozstrzelanych " szpiegów ", m. in. nieznane małżeństwo Belgów. Dziś w lesie przy skrzyżowaniu alei Wojska Polskiego i ulicy Mickiewicza pozostały tylko zapomniane mogiły pruskich żołnierzy, zmarłych z ran w pilskim szpitalu. Po cmentarzu jenieckim nie ma żadnych śladów, znaleść go można jedynie na starych mapach Piły. Drugi cmentarz jeniecki powstał w grudniu 1914 r. W pilskim obozie wybuchła wtedy epidemia cholery. Zmarło na nią 148 jeńców armii rosyjskiej. Cmentarz zlokalizowano w lesie na wzgórzu zwanym " wyspą wolności ". Nieco pózniej wystawiono obelisk ze stosownym napisem w języku niemieckim. Wieńczy go kula z krzyżem prawosławnym, pomalowanym na złoty kolor. Trzy ocalałe z mogił krzyże wspierają obelisk. Całość terenu obecnie otoczona jest drewnianym ażurowym płotem. Przy cmentarzu znajdują się dwie tablice opisujące historię tego miejsca. Drogę do miejsca spoczynku jeńców rosyjskich zmarłych na cholerę wskazuje tablica przy szosie Piła- Bydgoszcz. Trzeci, największy cmentarz jeniecki w Pile znajduje się w Leszkowie, przy drodze od osady Płotki do Kaliny, między bydgoskim a poznańskim torem kolejowym. Powstał on w sąsiedztwie terenu dawnego obozu jenieckiego. W latach 1915- 1918 pochowano w nim okolo 3 tysięcy jeńców: Rosjan, Polaków, Litwinów, Łotyszy, Żydów, Francuzów, Belgów i Anglików. Egon Lange określił liczbę pochowanych jeńców na 3176. Według inwentaryzacji z 1957 r. na cmentarzu znajdowało się 2656 grobów i te liczbę przyjmuje większość polskich opracowań. Najstarszy opis cmentarza z 28 listopada 1918 r. pochodzi z dziennika P. Kuhr. Autorka, znająca wielu jeńców, stwierdziła, iż umierali oni na tyfus, dezynterię, a także z nostalgii za ojczystym krajem. Cmentarz otoczony był płotem, zaś brama zamknięta była na kłódkę oplecioną drutem kolczastym. Autorka opisu zwróciła uwagę na nagrobki żołnierzy wyznania mahometańskiego. Na reszcie grobów znajdowały się drewniane krzyże z białymi emaliowanymi tabliczkami i inskypcjami w kolorze czarnym. W. Roloff był autorem opisu cmentarza jenieckiego z 1924 r. Według jego relacji cmentarz położony jest w lesie naprzeciw dużego wzgórza. Prowadzi do niego ozdobna brama, na której znajdują się trzy krzyże, pośrodku prawosławny, po jego bokach dwa katolickie. Najwięcej jest mogił żołnierzy rosyjskich. Są to długie rzędy prostych, cementowych krzyży z napisami malowanymi pozłacanymi literami. Napisy podają: imię, nazwisko i datę śmierci. Były też krzyże, na których wymalowano tylko numery. Ostatni zmarły leży pod numerem 2967. Pomiędzy prostymi krzyżami żołnierzy znajdują się wystawne groby oficerów. Pośrodku kwatery rosyjskiej znajdowała się wąska kaplica cmentarna. W jej wnętrzu na ołtarzu znajdował się obraz z postacią Chrystusa. Na południowej ścianie kaplicy znajdowała się tablica z napisem- Ta kaplica jest wybudowana dla zaszczytu zmartwychwstałego Chrystusa. Kamień węgielny położony był 25 maja 1915 roku. Konsekrowany był 29 grudnia tego roku. Wybudowany przez dobrowolnych ofiarodawców Rosjan wszystkich szarż, którzy znajdowali się w niewoli w Pile. Dzis nie ma już śladu po kaplicy. Na północ od niej znajdował sie obelisk poświęcony pamięci żołnierzy rosyjskich wyznania mojżeszowego. Był on w formie ostrosłupa zwieńczonego gwiazdą Dawida. Znajdowało się na nim parę tablic z napisami. Na jednej z nich znajdowal się napis: - Spoczywajcie w imię Boże przyjaciele, Izraelici- koledzy 1915 r. Także po tym obelisku nie ma juz śladu. Wokół niego znajdowały się groby, których płyty nosiły pozłacane gwiazdy Dawida. Obecnie trzy zrekonstruowane nagrobki żydowskie najczęściej padają ofiarą wandali odwiedzających pilski cmentarz jeniecki. Za żydowskim obeliskiem wystawiono monument poświęcony Polakom, Litwinom i Łotyszom służącym w armii rosyjskiej. Wiodą do niego schody z piaskowca. Na szczycie znajduje się platforma z dwunastoma czworokątnymi słupami połączonymi ze sobą łańcuchami wychodzącymi z paszczy lwów. Pośrodku znajduje się wysoki postument z białym marmurowym krzyżem. Na tym krzyżu znajdował się duży pozłacany krucyfiks. Dziś po nim pozostały dwie duże odstające śruby. Przy postumencie znajdują się dwie półokrągłe ławki. Zachodnia strona pomnika posiada płytę z tekstem w języku polskim: " Boże! Wznosimy prośby ducha o zmartwychwstania byt. Niech minie ciemność głucha. Zbawienia błyśnie świt!- Rodacy 1916 ". Tekst ten był niegdyś powtórzony w języku niemieckim. Na wschodniej stronie pomnika następny napis: " I otrze Bóg wszelką łzę z oczu ich, a śmierci dalej nie będzie, ani smutku, ani krzyku, ani boleści ( objawienie św. Jana 21. 4 ) Zmarłym w niewoli jeńcom Polakom, Litwinom i Łotyszom poświęcają Rodacy 1916 ". Tablicę tę skradziono po 1957 r. W 1990 r. TMMP ufundowało rekonstrukcję tablicy. Omawiany monument wystawiła poznańska firma S. Michalskiego, o czym informuje do dziś zachowana tabliczka. Za polskim monumentem znajdują się mogiły żołnierzy rosyjskich wyznania mahometańskiego. Stelle zamknięte półokrągłym łukiem wykonano z piaskowca. Widnieją na nich symbole islamu: półksiężyc i gwiazda. Niżej cytat z Koranu. Pośrodku tablic nazwiska i daty śmierci żołnierzy. Na tej kwaterze także znajdował się pomnik z tablicą w języku arabskim. Wieńczyła go kula z półksiężycem. Na tablicy znajdował się tekst: Rosyjskim muzułmanom, którzy w niewoli znalezli śmierć- dedykowane 1916 rok ". W południowo- zachodniej części cmentarza stanął pomnik żołnierzy rosyjskich wyznania ewangelickiego. Jest on w kształcie piramidy z polnych kamieni. Na jej szczycie ustawiony jest głaz, na ktorym stoi ażurowany krzyż. Niżej na tablicy znajduje się napis- Tu spoczywają rosyjscy jeńcy wojenni niemieckiej narodowości- wiary ewangelickiej. Obecnie pomnik otacza osiem ozdobnych słupków połączonych łańcuchem. Niedaleko znajdują się groby zmarłych żołnierzy francuskich i belgijskich. Upamiętniały je niegdyś czarne marmurowe nagrobki rozkradzione po 1945 roku. Na wspólnym pomniku znajdowała się tablica poświęcona ich pamięci. Napis brzmiał " Francuskim i belgijskim żołnierzom zmarłym w niewoli 1915 r. " Dziś pomnik nie istnieje. Pomnik żołnierzy angielskich to czarny, marmurowy obelisk. Pod pozłacanym krzyżem, ktory objęty jest przez gałązki palm, znajduje się następująca inskrypcja: " Wzniesiony dla upamiętnienia brytyjskich żołnierzy, którzy zmarli w niewoli. Oni spełnili swój obowiązek ". Pod koroną krolewską znajdują się bogate panoplia, niżej nazwiska i jednostki zmarłych żołnierzy. Na tylnej ściance pomnika cytat z księgi Hioba " Bóg dał- Bóg wziął ". W okresie międzywojennym, zgodnie z Traktatem Wersalskim z 19 czerwca 1919 roku, władze niemieckie zobowiązane byly do opieki nad grobami jeńców wojennych. Na utrzymanie cmentarzy władze Piły lożyły corocznie 4000 marek. Walki o Piłę, zimą 1945 roku cmentarz przetrwał bez większych strat. Po zakończeniu działań wojennych, naprzeciwko cmentarza jenieckiego założono cmentarz żołnierzy sowieckich i polskich poległych w okolicy Piły. W pazdzierniku 1957 roku na zlecenie Urzędu Miasta w Pile przeprowadzono inwentaryzację cmentarza w Leszkowie. Ustalono, iż jego powierzchnia wynosi 2, 07 hektara. Naliczono 450 grobów imiennych i 2206 mogił bezimiennych. Cmentarz podzielony był na 12 kwater. Stwierdzono istnienie pięciu pomników: angielskiego, rosyjskiego, muzułmańskiego, francuskiego i polskiego. Nie stwierdzono istnienia kaplicy prawosławnej opisanej przez W. Roloffa. Kiedy została zniszczona- nie wiadomo. Po 1957 roku rozebrano płot i bramę wejściową. Przyśpieszyło to w znaczący sposób dalszą dewastację. W 1984 roku przeprowadzono modernizację cmentarza, na miejscu dawnej bramy umieszczono kompozycję z dużych wapiennych bloków. Wyryto w nich daty 1914- 1918. W miejscu prawosławnej kaplicy ustawiono pomnik upamiętniający wszystkich jeńców zmarłych w pilskim obozie. Obecnie cmentarz porasta las sosnowo- brzozowy. Zachowany jest czytelny uklad alejkowo- kwaterowy. Mogiły rozmieszczone są w układzie rzędowym. Na mogiłach tylko częściowo zachowały się krzyże prawosławne i łacińskie, stelle muzułmańskie i dwie żydowskie macewy, systematycznie wywracane, to rekonstrukcje. Pozostały tylko trzy pomniki: żołnierzy angielskich, żołnierzy rosyjskich pochodzenia polskiego, litewskiego i łotewskiego oraz pomnik żołnierzy rosyjskich pochodzenia niemieckiego. Od 1957 roku uległy zniszczeniu pomniki żołnierzy francuskich i belgijskich, rosyjskich różnych wyznań, w tym żydowskiego i mahometańskiego. Nieliczne ocalałe nagrobki są w dalszym ciągu dewastowane, czego przykładem była dewastacja z pazdziernika 1996 roku. Wprawdzie władze miasta postarały się o rekonstrukcję zniszczonych wówczas nagrobków, jednak nie wszystkie udało się odtworzyć. Wskazanym byłoby, aby cmentarz otoczyć solidnym ogrodzeniem. Wymaga on opieki władz miasta i ochrony konserwatorskiej. Do tego jednak potrzeba funduszy, których u nas zawsze brakowało i brakuje.
Marek Fijałkowski.
W 1998 r. Egon Lange wydał w Niemczech kronikę miasta Piły, pod datą 14 września 1914 r. zanotował fakt istnienia pierwszego cmentarza jeńców z okresu I wojny światowej w Pile. Znajdował sie on za cmentarzem komunalnym, na dzisiejszym osiedlu Górnym. Spoczęli tam liczni jeńcy zmarli z ran i chorób podczas transportu do Piły. Pochowano tam także rozstrzelanych " szpiegów ", m. in. nieznane małżeństwo Belgów. Dziś w lesie przy skrzyżowaniu alei Wojska Polskiego i ulicy Mickiewicza pozostały tylko zapomniane mogiły pruskich żołnierzy, zmarłych z ran w pilskim szpitalu. Po cmentarzu jenieckim nie ma żadnych śladów, znaleść go można jedynie na starych mapach Piły. Drugi cmentarz jeniecki powstał w grudniu 1914 r. W pilskim obozie wybuchła wtedy epidemia cholery. Zmarło na nią 148 jeńców armii rosyjskiej. Cmentarz zlokalizowano w lesie na wzgórzu zwanym " wyspą wolności ". Nieco pózniej wystawiono obelisk ze stosownym napisem w języku niemieckim. Wieńczy go kula z krzyżem prawosławnym, pomalowanym na złoty kolor. Trzy ocalałe z mogił krzyże wspierają obelisk. Całość terenu obecnie otoczona jest drewnianym ażurowym płotem. Przy cmentarzu znajdują się dwie tablice opisujące historię tego miejsca. Drogę do miejsca spoczynku jeńców rosyjskich zmarłych na cholerę wskazuje tablica przy szosie Piła- Bydgoszcz. Trzeci, największy cmentarz jeniecki w Pile znajduje się w Leszkowie, przy drodze od osady Płotki do Kaliny, między bydgoskim a poznańskim torem kolejowym. Powstał on w sąsiedztwie terenu dawnego obozu jenieckiego. W latach 1915- 1918 pochowano w nim okolo 3 tysięcy jeńców: Rosjan, Polaków, Litwinów, Łotyszy, Żydów, Francuzów, Belgów i Anglików. Egon Lange określił liczbę pochowanych jeńców na 3176. Według inwentaryzacji z 1957 r. na cmentarzu znajdowało się 2656 grobów i te liczbę przyjmuje większość polskich opracowań. Najstarszy opis cmentarza z 28 listopada 1918 r. pochodzi z dziennika P. Kuhr. Autorka, znająca wielu jeńców, stwierdziła, iż umierali oni na tyfus, dezynterię, a także z nostalgii za ojczystym krajem. Cmentarz otoczony był płotem, zaś brama zamknięta była na kłódkę oplecioną drutem kolczastym. Autorka opisu zwróciła uwagę na nagrobki żołnierzy wyznania mahometańskiego. Na reszcie grobów znajdowały się drewniane krzyże z białymi emaliowanymi tabliczkami i inskypcjami w kolorze czarnym. W. Roloff był autorem opisu cmentarza jenieckiego z 1924 r. Według jego relacji cmentarz położony jest w lesie naprzeciw dużego wzgórza. Prowadzi do niego ozdobna brama, na której znajdują się trzy krzyże, pośrodku prawosławny, po jego bokach dwa katolickie. Najwięcej jest mogił żołnierzy rosyjskich. Są to długie rzędy prostych, cementowych krzyży z napisami malowanymi pozłacanymi literami. Napisy podają: imię, nazwisko i datę śmierci. Były też krzyże, na których wymalowano tylko numery. Ostatni zmarły leży pod numerem 2967. Pomiędzy prostymi krzyżami żołnierzy znajdują się wystawne groby oficerów. Pośrodku kwatery rosyjskiej znajdowała się wąska kaplica cmentarna. W jej wnętrzu na ołtarzu znajdował się obraz z postacią Chrystusa. Na południowej ścianie kaplicy znajdowała się tablica z napisem- Ta kaplica jest wybudowana dla zaszczytu zmartwychwstałego Chrystusa. Kamień węgielny położony był 25 maja 1915 roku. Konsekrowany był 29 grudnia tego roku. Wybudowany przez dobrowolnych ofiarodawców Rosjan wszystkich szarż, którzy znajdowali się w niewoli w Pile. Dzis nie ma już śladu po kaplicy. Na północ od niej znajdował sie obelisk poświęcony pamięci żołnierzy rosyjskich wyznania mojżeszowego. Był on w formie ostrosłupa zwieńczonego gwiazdą Dawida. Znajdowało się na nim parę tablic z napisami. Na jednej z nich znajdowal się napis: - Spoczywajcie w imię Boże przyjaciele, Izraelici- koledzy 1915 r. Także po tym obelisku nie ma juz śladu. Wokół niego znajdowały się groby, których płyty nosiły pozłacane gwiazdy Dawida. Obecnie trzy zrekonstruowane nagrobki żydowskie najczęściej padają ofiarą wandali odwiedzających pilski cmentarz jeniecki. Za żydowskim obeliskiem wystawiono monument poświęcony Polakom, Litwinom i Łotyszom służącym w armii rosyjskiej. Wiodą do niego schody z piaskowca. Na szczycie znajduje się platforma z dwunastoma czworokątnymi słupami połączonymi ze sobą łańcuchami wychodzącymi z paszczy lwów. Pośrodku znajduje się wysoki postument z białym marmurowym krzyżem. Na tym krzyżu znajdował się duży pozłacany krucyfiks. Dziś po nim pozostały dwie duże odstające śruby. Przy postumencie znajdują się dwie półokrągłe ławki. Zachodnia strona pomnika posiada płytę z tekstem w języku polskim: " Boże! Wznosimy prośby ducha o zmartwychwstania byt. Niech minie ciemność głucha. Zbawienia błyśnie świt!- Rodacy 1916 ". Tekst ten był niegdyś powtórzony w języku niemieckim. Na wschodniej stronie pomnika następny napis: " I otrze Bóg wszelką łzę z oczu ich, a śmierci dalej nie będzie, ani smutku, ani krzyku, ani boleści ( objawienie św. Jana 21. 4 ) Zmarłym w niewoli jeńcom Polakom, Litwinom i Łotyszom poświęcają Rodacy 1916 ". Tablicę tę skradziono po 1957 r. W 1990 r. TMMP ufundowało rekonstrukcję tablicy. Omawiany monument wystawiła poznańska firma S. Michalskiego, o czym informuje do dziś zachowana tabliczka. Za polskim monumentem znajdują się mogiły żołnierzy rosyjskich wyznania mahometańskiego. Stelle zamknięte półokrągłym łukiem wykonano z piaskowca. Widnieją na nich symbole islamu: półksiężyc i gwiazda. Niżej cytat z Koranu. Pośrodku tablic nazwiska i daty śmierci żołnierzy. Na tej kwaterze także znajdował się pomnik z tablicą w języku arabskim. Wieńczyła go kula z półksiężycem. Na tablicy znajdował się tekst: Rosyjskim muzułmanom, którzy w niewoli znalezli śmierć- dedykowane 1916 rok ". W południowo- zachodniej części cmentarza stanął pomnik żołnierzy rosyjskich wyznania ewangelickiego. Jest on w kształcie piramidy z polnych kamieni. Na jej szczycie ustawiony jest głaz, na ktorym stoi ażurowany krzyż. Niżej na tablicy znajduje się napis- Tu spoczywają rosyjscy jeńcy wojenni niemieckiej narodowości- wiary ewangelickiej. Obecnie pomnik otacza osiem ozdobnych słupków połączonych łańcuchem. Niedaleko znajdują się groby zmarłych żołnierzy francuskich i belgijskich. Upamiętniały je niegdyś czarne marmurowe nagrobki rozkradzione po 1945 roku. Na wspólnym pomniku znajdowała się tablica poświęcona ich pamięci. Napis brzmiał " Francuskim i belgijskim żołnierzom zmarłym w niewoli 1915 r. " Dziś pomnik nie istnieje. Pomnik żołnierzy angielskich to czarny, marmurowy obelisk. Pod pozłacanym krzyżem, ktory objęty jest przez gałązki palm, znajduje się następująca inskrypcja: " Wzniesiony dla upamiętnienia brytyjskich żołnierzy, którzy zmarli w niewoli. Oni spełnili swój obowiązek ". Pod koroną krolewską znajdują się bogate panoplia, niżej nazwiska i jednostki zmarłych żołnierzy. Na tylnej ściance pomnika cytat z księgi Hioba " Bóg dał- Bóg wziął ". W okresie międzywojennym, zgodnie z Traktatem Wersalskim z 19 czerwca 1919 roku, władze niemieckie zobowiązane byly do opieki nad grobami jeńców wojennych. Na utrzymanie cmentarzy władze Piły lożyły corocznie 4000 marek. Walki o Piłę, zimą 1945 roku cmentarz przetrwał bez większych strat. Po zakończeniu działań wojennych, naprzeciwko cmentarza jenieckiego założono cmentarz żołnierzy sowieckich i polskich poległych w okolicy Piły. W pazdzierniku 1957 roku na zlecenie Urzędu Miasta w Pile przeprowadzono inwentaryzację cmentarza w Leszkowie. Ustalono, iż jego powierzchnia wynosi 2, 07 hektara. Naliczono 450 grobów imiennych i 2206 mogił bezimiennych. Cmentarz podzielony był na 12 kwater. Stwierdzono istnienie pięciu pomników: angielskiego, rosyjskiego, muzułmańskiego, francuskiego i polskiego. Nie stwierdzono istnienia kaplicy prawosławnej opisanej przez W. Roloffa. Kiedy została zniszczona- nie wiadomo. Po 1957 roku rozebrano płot i bramę wejściową. Przyśpieszyło to w znaczący sposób dalszą dewastację. W 1984 roku przeprowadzono modernizację cmentarza, na miejscu dawnej bramy umieszczono kompozycję z dużych wapiennych bloków. Wyryto w nich daty 1914- 1918. W miejscu prawosławnej kaplicy ustawiono pomnik upamiętniający wszystkich jeńców zmarłych w pilskim obozie. Obecnie cmentarz porasta las sosnowo- brzozowy. Zachowany jest czytelny uklad alejkowo- kwaterowy. Mogiły rozmieszczone są w układzie rzędowym. Na mogiłach tylko częściowo zachowały się krzyże prawosławne i łacińskie, stelle muzułmańskie i dwie żydowskie macewy, systematycznie wywracane, to rekonstrukcje. Pozostały tylko trzy pomniki: żołnierzy angielskich, żołnierzy rosyjskich pochodzenia polskiego, litewskiego i łotewskiego oraz pomnik żołnierzy rosyjskich pochodzenia niemieckiego. Od 1957 roku uległy zniszczeniu pomniki żołnierzy francuskich i belgijskich, rosyjskich różnych wyznań, w tym żydowskiego i mahometańskiego. Nieliczne ocalałe nagrobki są w dalszym ciągu dewastowane, czego przykładem była dewastacja z pazdziernika 1996 roku. Wprawdzie władze miasta postarały się o rekonstrukcję zniszczonych wówczas nagrobków, jednak nie wszystkie udało się odtworzyć. Wskazanym byłoby, aby cmentarz otoczyć solidnym ogrodzeniem. Wymaga on opieki władz miasta i ochrony konserwatorskiej. Do tego jednak potrzeba funduszy, których u nas zawsze brakowało i brakuje.
Marek Fijałkowski.
-
Aragorn
- PRZYJACIEL
- Posty: 1373
- Rejestracja: 14 kwie 2005, 17:22
- Lokalizacja: Piła- Ringstraße
- Polubiono: 16 razy
Chciałbym jeszcze wspomnieć że na zapleczu domu pilskiej loży masońskiej istniał cmentarz żołnierzy radzieckich.
Utworzony był na terenie ogrodu. Ogród ten, to dzisiejszy zielony skwer z pieknym starodrzewem, który od lutego 1945 roku aż do końca lat piędziesiątych był cmentarzem żołnierzy radzieckich.
Na środku tej - w pośpiechu utworzonej nekropolii - wojenne, czyli radzieckie władze zarządzające miastem po jego zdobyciu, postawiły w 1945 roku pomnik z czerwonego granitu - poświęcony poległym towarzyszom broni.
Po likwidacji tego cmentarza i przeniesieniu szczątków żołnierzy do Leszkowa, w miejscu tym urządzony został prowizoryczny skwer z pozostawionym pomnikiem, na którym umieszczony był metalowy model samolotu radzieckiego.
Po 1990 roku pomnik ten został zdemontowany, a część zaniedbanego placu przygotowana została pod zwartą zabudowę osiedla Piła - Południe.
Utworzony był na terenie ogrodu. Ogród ten, to dzisiejszy zielony skwer z pieknym starodrzewem, który od lutego 1945 roku aż do końca lat piędziesiątych był cmentarzem żołnierzy radzieckich.
Na środku tej - w pośpiechu utworzonej nekropolii - wojenne, czyli radzieckie władze zarządzające miastem po jego zdobyciu, postawiły w 1945 roku pomnik z czerwonego granitu - poświęcony poległym towarzyszom broni.
Po likwidacji tego cmentarza i przeniesieniu szczątków żołnierzy do Leszkowa, w miejscu tym urządzony został prowizoryczny skwer z pozostawionym pomnikiem, na którym umieszczony był metalowy model samolotu radzieckiego.
Po 1990 roku pomnik ten został zdemontowany, a część zaniedbanego placu przygotowana została pod zwartą zabudowę osiedla Piła - Południe.
Witam.
A wiadomo coś o cmentarzu nad zalewem? Przy płocie lotniska , na końcu ul. Wałeckiej?
Na kilku mogiłach można jeszcze odczytać niemieckie nazwiaska.
A zaniedbany cmentarz przy ul. Powstanców Wlkp, przed Kauflandem to poprostu skandal. Powalony płot walające się śmieci i biegające psy, to wizytówka naszego miasta?
A wiadomo coś o cmentarzu nad zalewem? Przy płocie lotniska , na końcu ul. Wałeckiej?
Na kilku mogiłach można jeszcze odczytać niemieckie nazwiaska.
A zaniedbany cmentarz przy ul. Powstanców Wlkp, przed Kauflandem to poprostu skandal. Powalony płot walające się śmieci i biegające psy, to wizytówka naszego miasta?
-
Aragorn
- PRZYJACIEL
- Posty: 1373
- Rejestracja: 14 kwie 2005, 17:22
- Lokalizacja: Piła- Ringstraße
- Polubiono: 16 razy
Cmentarz na al. Powst. Wlkp. powstał jako nekropolia parafii św. Antoniego.
Został zamknięty 1 września 1964 roku.
W 1977 roku, gdy powstała parafia pod wezwaniem św. Stanisława Kostki, cmentarz został jej przypisany.
Obecny proboszcz parafii, ks. Władysław Nowicki stwierdził, ze nie ma żadnych obowiązków wobec cmentarza: -Nasza parafia nigdy nie dokonywała pochówków w tym miejscu- tłumaczy.
W 2000 roku rozpoczął starania o to, by miasto przejęło cmentarz.
Prezydent Zbigniew Kosmatka oraz jego Zarząd nie widzieli jednak żadnych możliwości utrzymania cmentarza.
Obecnie Rada Miasta podjęła uchwałę o przejęciu cmentarza od parafii.
Warto wspomnieć że znajdują się tu groby pilan zasłużonych szczególnie dla rozwoju miasta.
Tu pochowany został m. in. Jan Magiera, pierwszy dyrektor technikum gastronomicznego i główny organizator szkolnictwa po II wojnie światowej w Pile.
Został zamknięty 1 września 1964 roku.
W 1977 roku, gdy powstała parafia pod wezwaniem św. Stanisława Kostki, cmentarz został jej przypisany.
Obecny proboszcz parafii, ks. Władysław Nowicki stwierdził, ze nie ma żadnych obowiązków wobec cmentarza: -Nasza parafia nigdy nie dokonywała pochówków w tym miejscu- tłumaczy.
W 2000 roku rozpoczął starania o to, by miasto przejęło cmentarz.
Prezydent Zbigniew Kosmatka oraz jego Zarząd nie widzieli jednak żadnych możliwości utrzymania cmentarza.
Obecnie Rada Miasta podjęła uchwałę o przejęciu cmentarza od parafii.
Warto wspomnieć że znajdują się tu groby pilan zasłużonych szczególnie dla rozwoju miasta.
Tu pochowany został m. in. Jan Magiera, pierwszy dyrektor technikum gastronomicznego i główny organizator szkolnictwa po II wojnie światowej w Pile.
-
SA108
- REDAKTOR
- Posty: 1813
- Rejestracja: 21 kwie 2005, 19:45
- Lokalizacja: Piła
- Polubił: 5 razy
- Polubiono: 82 razy
W tamtym rejonie było całkiem sporo cmentarzy. Sześć, o ile się nie mylę...Roland pisze:co to za cmentarz znajdował sie przy ul. Bohaterów Stalingradu bądź al. Wojska Polskiego i w czasie wyzwalania Piły toczyły się tam zacięte walki???
To był po prostu cmentarz ewangelicki wsi Koszyce, założony na początku XX w. Oprócz grobów zachowały się na nim filary bramy.A wiadomo coś o cmentarzu nad zalewem? Przy płocie lotniska , na końcu ul. Wałeckiej?
Na kilku mogiłach można jeszcze odczytać niemieckie nazwiaska.
A jeśli chodzi o cmentarz na al. Powstańców Wlkp. to przypomnę pomysł senatora Augustyna, który chciał po prostu go zlikwidować, ponieważ cmentarz leży "na terenach atrakcyjnych dla inwestorów"...
Utwórz konto lub zaloguj się, aby dołączyć do dyskusji..
Musisz być zarejestrowanym użytkownikiem, aby móc opublikować odpowiedź.
Utwórz konto
Zarejestruj się, aby dołączyć do Nas!
Zarejestrowani użytkownicy, mają dużo więcej przywilejów, związanych z użytkowaniem forum.
Rejestracja i korzystanie z forum jest całkowicie bezpłatne.