Dawna Piła

Witam.
Niedaleko Wałcza jest miejscowość Wiesiółka. Poszukuję zdjęć, rysunków etc. dworu i kościoła w Wiesiółce. Dwór murowany powstał w 1898 na miejscu drewnianego. Kościół drewniany ufundowany przez Annę Schwander zd. Klejna w 1775 roku, a zniszczony został w 1945.

Może ktoś wie jak dotrzeć do informacji na temat Franciszka Klejna (burgrabia wałecki w latach 1772-1779) i Daniela Simon (burmistrza Nowego Wałcza w 1655 r.) Zajmuję się rodzinną genealogią, a Ci wyżej wymieniani to przodkowie. Księgi parafialne od 1523 roku przekopałem wzdłuż i wszerz. Akta ziemskie Wałcza tak samo. Jestem właśnie w trakcie "przekopywania" dokumentów w Geheim Pruessische Kulturbesitz Archiv w Berlinie. Niemcy mają miliony razy więcej dokumentów z tych terenów.

Serdecznie pozdrawiam
Piotr Klejna-Wendt
Bydgoszcz

Proponuję księgi parafialne, a jeśli szukałeś w archiwach państwowych to poszukaj jeszcze w diecezjalnych i w archidjecezjalnych, a także w monografiach i spisach dot. danego terenu. Możesz także poprosić Waldka aby poznał Cię ze swoim dziadkiem, który tam przebywał, jak mnie pamięć nie myli, w czasie drugiej wojny (Waldek to mój kolega z podstawówki zalogowany na tym forum pod nickiem Waldek).

Zdjęcie lemieszarni-kuźni, która już nie istnieje, a znajdowała się w Wiesiółce zamieściłem wcześniej w temacie: okoliczne miejscowości. Wkrótce zamieszczę informacje jakie udało mi się znaleźć na temat Wiesiółki. Pozdrawiam.

Znalazłem parę informacji na interesujący Pana temat. Pisownię imion i nazwisk pozostawię jak w oryginale.

Rodzina Kleina jest podana jako bez wątpienia niemiecka rodzina szlachecka. Rodzina Klein otrzymała w 1662 r. tytuł szlachecki za odwagę w czasie wojny, pod warunkiem, że pozostanie ona przy wyznaniu katolickim. W 1666 roku porucznik von Klein nabywa majątek gratyfikacyjny Wiesiölke (Wissulken). W 1734 r. starosta ujski wśród pięciu posłańców w sprawie burmistrza z Jastrowia (Jastrow) wymienia szlachcica Johanna Ludwika Kleina. Grób rodzinny rodziny Kleina znajduje sie w kościele w Skrzatuszu (Schrotz). Burgrabia Franz von Kleina jeszcze w 1775 r. był tytularnym właścicielem mąjatku gratyfikacyjnego w Wiesiółce (Wissulken), wycenionym na 10 000 talarów, chociaż umownie już w 1771 roku odsprzedał On swojemu zięciowi Franzowi von Schwander. W owym czasie Wiesiółka (Wissulken) była prawie nie zamieszkana. Jeszcze w 1800 r. w Wiesiółce mieszkała wdowa von Schwander.

Mam nadzieję, że informacje te okażą się dla Pana interesujące. Pozdrawiam.

Wissulke, wcześniej Wiesiółka, Visuhlken, nazwy te pochodzą od słowa wioseczka, była majątkiem gratyfikacyjnym. Okolice tej miejscowości były już od bardzo dawnych czasów zamieszkałe, w 1884 r. były one szczegółowo przebadane przez niemieckich archeologów. Na nowo miejscowość ta została zasiedlona w 1586 r. a od 1593 r. była majatkiem gratyfikacyjnym. W nowo założonym majątku osiedlony został szlachcic Stanislaus Przeslawski, dokonał tego zastępca starosty z Drawska Marcin Ulanowski na życzenie nieobecnego w tym czasie starosty wałeckiego Johanna von Gostomskiego. Tenże Przeslawski, późniejszy zastępca starosty wałeckiego w latach 1600, 1603, 1610 prowadził spory graniczne z Lubianką, Krempskiem i Czechyniem. W roku 1611 szlachcic Andrzej Jezconkowski odkupił młyn w Wiesiółce od młynarza Franza Knola . W 1612 r. majątek przechodzi na wlasność zięcia Przeslawskiego, Wilkoslawskiego i Jego żonę Agnieszkę Przeslawską. Jeszcze w 1629 r. Agnieszka Przeslawska, bedąc wdową, była w sporze z sołtysem z Głowaczewa o odławianie ryb w jeziorze w Dobinie. W 1647 r. inna właścicielka majątku także wdowa, Pani von Potalecka była w sporze z Kosciołem w Skrzatuszu, ponieważ ksiądz ze Skrzatusza siłą próbował ściągnać podatki należące się Kościołowi. W 1666 r. właścicielem był Piotr Potalecki także uwikłany w spór z Kościołem w Skrzatuszu, był On synem lub bratem wcześniej wspomnianej wdowy von Potalecki. Od Niego też majątek ten odkupuje polski porucznik von Klejna. Jego syn Franciszek von Klejna, wcześniej w służbie w polskim wojsku, później burkgrabia, otrzymal 30 grudnia 1738 r. nadanie własności, a Jego żona otrzymała nadanie to 24 stycznia 1749 r. W roku 1771 majątek ten odkupuje od burkgrabi, Jego zięć Franciszek von Schwander za 6666 talarów i 16 groszy i płaci roczny podatek w wysokosci 12 talaröw. Majątek gratyfikacyjny był własnością na okres życia i przy zmianie właściciela musiał być nadawany nowy akt własności. W 1795 r. majątek ten przejmuje wdowa von Schwander i w 1798 r. jest on wyceniony na 10 000 talarów. Jeszcze w 1805 wdowa ta jest właścicielką, lecz mieszka w Prusach południowych. W 1808 r. Wiesiölke kupuje Carl Heinrich Blümecke za 10 000 talarów. W 1826 r po Jego śmierci majątek przejmuje wdowa po nim Charlotte Elisabeth ur. Büttner. Po Jej śmierci w 1832 r rodzeństwo Jej zatrudnia tam zarządcę. Nastepnymi właścicielami byli: w 1844 Plötz, jednocześnie właściciel młyna, w 1856 r. kupiec Herz, w 1858 przedsiębiorca okrętowy z Hamburga Glomann, w 1868 r. Klein, w 1881 r Lehmann, w 1883 r. von Klein, w 1898 r. Raufch, w 1900 r. rentier Hermann Raft z Bromberg.
W katastrze z 1773 r wpisanych było 7 wölek, młyn i 22 budynki mieszkalne. Do 1808 r. Wiesiółka była wpisywana jako majątek gratyfikacyjny. W 1829 r. określany jest jako majątek rycerski, jednak z powodu zadłużenia staje się majątkiem rycerskim dopiero w 1880 r. Ma on wielkość około 1500 morg i posiada gorzelnie parową. W 1829 r. w Wiesiółce znajdował się folwark, młyn wodny, kuźnia, browar, 14 chłopów urzędowych, 3 lokatorów przymusowych, oraz ewangelicki dom modlitewny znajdujący się w mieszkaniu. Po przeprowadzeniu regulacji rolnej, 1/3 dotychczasowych gruntów zostala chłopom odebrana i zastapiona rentą. Zastąpienie pańszczyzny rentą wobec majątku nastapiło w 1851 r.

Dworek zwany przez miejscowych Pałacem dawna siedziba PGR-u nadal stoi i przeszedł w ręce prywatne co pozwoliło ocalić resztki dawnego majątku ziemskiego.

Moja koleżanka mieszka w pałacu w Wiesiółce, ma na nazwisko Mędryk. Myślę, że jej rodzice wiedzą coś na temat tej wsi.

Cytat z mojego własnego opracowania na potrzeby rajdu motocyklowego:

"W zakrystii kościoła (Skrzatusz) przechowywana jest kolekcja staropolskich portretów trumiennych przedstawiających pośmiertne konterfekty członków okolicznych rodzin szlacheckich. Jest wśród nich podobizna starszego mężczyzny z długimi włosami i koronkowym żabotem, cudzoziemca wyróżniającego się w gronie podgolonych czubów kontuszowej szlachty. To Jerzy Klejna, dragon pruski, pogromca Kozaków, Tatarów, Rosjan, Szwedów, Siedmiogrodzian i Turków, który w 1662 r. na wniosek króla Jana Kazimierza został nobilitowany przez Sejm za zasługi wojenne i otrzymał herb Wilcza Głowa. Od tegoż króla Klejna dostał również majątek Wiesiółka pod Skrzatuszem, gdzie osiadł z żoną Anną, córką burmistrza z Nowego Wałcza, z którą miał sześcioro dzieci. Gdy w 1689 r. zmarł, jego utrudzone licznymi bojami ciało złożono do grobu pod posadzką skrzatuskiej świątyni."

Informacja: Posty związane ze Skrzatuszem (Schrotz), znajdujące się wcześniej w tym wątku, zostały przeniesione do nowo utworzonego tematu » viewtopic.php?f=4&t=1207

Witam! Mieszkam w Wiesiółce (koło Wałcza) i chciałbym się trochę więcej dowiedzieć o mojej miejscowości. Interesują mnie szczególnie informacje (te które były na forum przeczytałem, chciałbym wiedzieć coś więcej) na temat pałacu znajdującego się w Wiesiółce a także nieistniejącego już kościoła, jakieś rysunki, plany, zdjęcia itp. całej wsi lub tych wybranych obiektów. A jeśli takowych nikt by nie posiadał to prosiłbym o wskazanie instytucji gdzie można takie zdobyć. Z góry dziękuję za pomoc

W 1647 r. doszło do incydentu pomiędzy wysłannikiem zbierającym daninę dla kościoła w Skrztatuszu a właścicielką Wiesiółki von Pokłatecką. Po przybyciu wysłannika do wsi, von Pokłatecka zaprosiła go na śniadanie i kazała zapakować na jego wóz 4 mendle zboża. Podczas jego odjazdu kazała sobie pokwitować zapłacenie daniny, zamiast 4 mendli zboża, pobornik zorientowawszy się w próbie oszustwa nie podpisał pokwitowania i odjechał ze zbożem. Na to von Pokłatecka w pościgu wysłała swojego brata i służącego. Ci dogonili poborcę jeszcze we wsi i von Pokłatecki szablą zmusił do zatrzymania się uciekającego a służący ściągnął go z wozu rzucając na ziemię. Pozwolili mu odjechać dopiero po odebraniu zboża.

Klejna-Wendt pisze:Kościół drewniany ufundowany przez Annę Schwander zd. Klejna w 1775 roku, a zniszczony został w 1945.

Nigdzie nie mogę znaleźć informacji o tym, w Wiesiółce chyba nie było kościoła.

Kościołek w Wiesiółce istniał. Był ufundowany przez moja prababkę Anne Szwander Klejnowa w 1778. W 1945 roku sowiecka bomba trafiła w drewniany kościołek i został się po nim tylko fundament. Jeśli dysponuje ktoś rysunkami lub zdjęciami kościoła będę wdzięczny za info. W miejscu obecnego pałacu stał dwór drewniany wybudowany przez Klejna w 1668 r. Rozebrany około 1840 i na tym miejscu postawiono obecny pałac. Jeśli ktoś dysponuje info na temat drewnianego dworu także będę bardzo wdzięczny. Pozdrawiam.

Być może to się zgadza, ale przedwojenni mieszkańcy Wiesiółki śluby swoje zawierali w Skrzatuszu. Zresztą ma to też swoje wytłumaczenie.

Mieszkańcy Wiesiółki brali śluby i chrzcili dzieci w Skrzatuszu w XVII, XVIII i XIX wieku. Nawet wtedy kiedy istniał ''kościół'' w Wiesiółce. Dlatego, że w Wiesiółce była bardziej ''kapliczka'' niż kościół.