Mapa fortyfikacji Piły i okolic

[Krzysztof Ju]

Moim zdaniem lepiej, aby wszystkie schrony były w jednym kolorze odróżniającym się od koloru terenu, bo prezentować to będzie jednolitą linię obiektów fortyfikacyjnych wg stanu na początek 1945 r. Obiekt pokolorowany na zielono prawie wtapia się w tło i wygląda jakby był specjalnym obiektem. Jeśli zostawimy dla wszystkich schronów typu Heinrich pomarańczowy kolor to schrony aktualnie uszkodzone mogą mieć jedną ukośną kreskę wewnątrz, a zniszczone dwie kreski w X.

[pavvlo]

Pewnie widzimy tylko wycinek całości, stąd te oznaczenia. Przydałaby się legenda do tego skrawka albo pogląd na większą mapę bo teraz możemy sie tylko domyślać.

[hege22]

Projekt jest cyfrowy - z możliwością edytowania w programie Qgis, do przeglądania w komórce w QField.

Te kilka osób, które obserwuje ten wątek, będzie musiało lekki wysiłek uskutecznić by zainstalować i trochę zrozumieć Qgis, chyba że już go używają, dam wskazówki i ewentualnie pewną pomoc. To będzie powiedzmy wersja beta.

Będziecie mogli poznać metody, które używam w rysowaniu map i ewentualnie później stworzyć swój projekt. Piły czy innego obszaru.
Chwilę będę czekał na uwagi i wypuszczę wersję do QField, oczywiście pod Qgis tym bardziej będzie chodzić.

Co do uwag typu schron wysadzony zamiast kolorem oznaczyć krzyżem, nie.
To projekt cyfrowy, który można oglądać w różnych skalach, takie oznaczenie oglądane w dużych skalach się zacierają.

Jestem przywiązany do pomarańczu jako głównej barwy, kontrastowa i dobrze widoczna na kolorowej mapie podkładowej.

Na moją stronę spróbuję zrobić mapę w wycinkach w skali 5k w jpg czy pdf, nie do końca to potrafię, ale się nauczę.

[pavvlo]

Jestem przywiązany do pomarańczu jako głównej barwy, kontrastowa i dobrze widoczna na kolorowej mapie podkładowej.

Rozumiem, ale zwykły laik może taką mapę źle odczytać.
Tak czy siak.. to co zrobiłeś i jak przedstawiłeś.. to kopara opada!

[Krzysztof Ju]

Czy wiadomo coś o jednostkach, które budowały fortyfikacje w rejonie Piły? Czy jedną z nich było Festungs-Pionierstab 25?

Wg Lexikon der Wehrmacht jednostki Festungs-Pionierstab zajmowały się budową fortyfikacji i utrzymaniem ich w dobrym stanie. W czwartym tomie spisu niemieckich jednostek wojskowych z czasu 2. wojny światowej* jako ostatnią lokalizację Festungs-Pionierstab 25 podano Schneidemühl w 1945 r. Potwierdza to relacja Helmutha Fritsche**, którego ojciec Erich H. Fritsche należał do ww. jednostki i w czasie oblężenia Piły służył jako oficer artylerii w sztabie dowódcy twierdzy, a potem zaginął podczas wyłamania z oblężenia. Ponadto kilkanaście żołnierzy z Festungs-Pionierstab 25 zaginionych w styczniu i lutym 1945 r. w rejonie Piły zarejestrowano w bazie zaginionych Niemieckiego Czerwonego Krzyża (wybieramy "Suche per Truppenanschrift" i w pole "Band" oraz "Seite" wpisujemy odpowiednio FT i 145, a dalej FT 146 aż do FT 155).

* Georg Tessin, Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen-SS, Bd. 4: Die Landstreitkräfte 15-30, Frankfurt am Main 1970, s. 230. Wszystkie 17. tomów udostępniono na stronie Bundesarchiv i można pobrać po rozwinięciu napisu "Alle Bände der Reihe zum Download".

** Deutsch Kroner und Schneidemühler Heimatbrief, September 1997, Nr. 9, s. 23.

[hege22]

Czy zastanowiła Was taka sytuacja?
Śluza pod Stobnem, chyba do przejścia pieszego - heniek.
Trzeciorzędny most pod Motylewem - heniek i wynalazek.
A co z Ujściem?
Tylko komory minowe w mostach? Żadnego schronu?

[Krzysztof Ju]

Czy zastanowiła Was taka sytuacja?
Śluza pod Stobnem, chyba do przejścia pieszego - heniek.
Trzeciorzędny most pod Motylewem - heniek i wynalazek.
A co z Ujściem?
Tylko komory minowe w mostach? Żadnego schronu?

Na temat umocnień przy granicy w 1939 r. wspominał Wojciech Grobelski w artykule Charakterystyka dawnej granicy polsko-niemieckiej na odcinku Komisariatu Straży Granicznej w Ujściu n/Notecią na stronie 117: "Tymczasem druga strona czyniła jawne przygotowania do agresji. 20 sierpnia na sąsiednim brzegu Noteci zaobserwowano kopanie rowów strzeleckich na linii Stobno - Ługi Ujskie. W nocy z 24 na 25 sierpnia, niemiecką stronę mostu granicznego na Gwdzie zabarykadowano kozłami hiszpańskimi i zasiekami z drutu kolczastego. Nie odnotowano jednak jawnych aktów dywersyjnych bądź napadów".

Dwie strony dalej w relacji komendanta Komisariatu Straży Granicznej w Ujściu, aspiranta Kazimierza Boratyńskiego, czytamy, że "kilka minut później [1 września 1939 r. tuż po godz. 10:00] przybył motocyklem goniec 26 DP z pisemnym rozkazem wysadzenia mostów. [...] Niezwłocznie wydałem rozkaz saperom i zaraz pierwszy most na Gwdzie poszedł w powietrze. Zapakietowano tam około 500 kg trotylu, więc wybuch był potworny. [...] Z domów przy drodze granicznej i z naszego urzędu celnego podmuch zdarł dachówki i wygniótł szyby. Niemcy za Gwdą w panice opuścili stanowiska i uciekli w kierunku Piły".

Z informacji tych wynika, że niemiecka obrona tuż przy granicy była bierna. Nie wiem jak wyglądała tu sytuacja w 1945 r.

[hege22]

Tadaam… Nadeszła wiekopomna chwila,… by wypuścić wersję beta mapy.
Jest to wersja elektroniczna przeznaczona do programu Qgis.

Projekt powstał w systemie Windows 7 64, wersja Qgis 3.36.1, ostatnia wersja dostępna dla tego systemu.
https://www.qgis.org/downloads/windows/ ... 36.1-1.msi

Projekt można otworzyć w nowszej wersji Qgis, w starszej chyba nie.

Projekt można pobrać z https://forty.stronazen.pl/pliki/mapa_pila.zip

Pobrany plik rozpakować do docelowego katalogu np. .c:/qgis/pila

Do katalogu c:/qgis/pila/mapy należy skopiować paczkę geotifów pobraną z
https://www.transfernow.net/dl/20260308 ... l/tEphM3N8

Uwaga @admin
Ta wersja mapy jest przeznaczona dla aktywnych użytkowników tego forum i ludzi, którzy trafią do tego wątku przez najbliższy tydzień. Po tym czasie będzie zastąpiona przez wersję lekko zubożoną o rastry i część warstw WMS, którą będzie też można odpalić na komórce.
Nie zapisujcie na forum zipu z projektem, aktualna wersja będzie dostępna pod adresem https://forty.stronazen.pl/pliki/mapa_pila.zip i taki adres podawajcie.
Rastry będą dostępne przez tydzień, kto obserwuje wątek ten ściągnie, kto gapa, to jego sprawa.


Instrukcja.
Zainstalować qgis z pobranego pliku.

W katalogu c:/qgis/pila kliknąć plik pila02v01.qgz

Projekt się otworzy, gdy trwa to dłuższy czas, prawdopodobnie któraś z warstw WMTS/WMS (najczęściej WMTS Cieniowanie, rzadziej WMS mapy historyczne) jest niedostępna. Gdy pojawi się okienko informujące o niedostępnych warstwach, klikamy zachowaj niedostępne warstwy.
Te historyczne mapy pojawią się po 1-2 dniach, z warstwą WTMS Cieniowanie od roku coś jest nie tak, można poczekać aż się pojawi przy którymś wczytaniu projektu lub dodać warstwę jeszcze raz, co objaśnię na koniec.

1

Na początek pracy z qgis wczytamy 2 użyteczne wtyczki, które chyba nie są zainstalowane domyślnie.
Z górnego menu Wtyczki → Zarządzaj wtyczkami. Na lewej listwie wybieramy Wszystkie.
1. W okienku szukaj wpisujemy Lat Lon Tools, jeżeli nie jest zainstalowana, instalujemy.
2. W okienku szukaj wpisujemy Wtyczka GIS Support i jak wyżej.

Lat Lon Tools daje możliwość pobrania pozycji kursora (6a na rysunku) lub skok do podanej lokalizacji (6b) → wpisujemy/wklejamy poprawną pozycją w okienko (6c) i enter.
Wtyczka GIS Support daje możliwość po kliknięciu (7) i kliknięciu na dowolne miejsce mapy, skok do kwerendy serwera mapster i tam wyświetlą się wszystkie mapy dla tego punktu dostępne na tym serwerze.

Po lewej jest panel Warstwy, gdy go nie widać → Widok → Panele → zaznaczyć Warstwy.
(1a) warstwy projektu.
(1b) warstwy map rastrowych.
(1c) warstwy map podstawowych→ Lidar plus topo w wersji opentopmap z przeźroczystością 50%. Daje to ciekawą mapę z rzeźbą terenu.
(1d) warstwy map geoportalu. WMS i WMTS to te same mapy tylko inaczej wczytywana. W grubym przybliżeniu WMTS jest szybsza, WMS dokładniejsza.
(1e) warstwy map open street map w różnym wydaniu.
(1f) warstwy map historycznych polskich i niemieckich.
Po lewej stronie nazwy warstwy jest kwadracik którego „zahaczenie” powoduje wyświetlenie warstwy. Oczywiście gdy warstwy mapowe mają przeźroczystość 100%, widać tylko najwyższą.

(2) aktualna skala wyświetlanej mapy.

(3) po naciśnięciu żółtego ołówka można edytować / dodawać nowe punkty w warstwach projektu.

(4) po kliknięciu tej ikony można edytować pola w opisie danego punkty. Aby to robić trzeba otworzyć warstwę do edycji, żółty ołówek, kliknąć na punkt, najechać na okienko, które się otworzyło, prawoklik i z otwartego menu wybrać edytuj.

(5) zaznaczenie obiektów na aktualnej warstwie.

Podwójne kliknięcie na warstwie w panelu (1) otwiera właściwości warstwy, tu najważniejsze są zakładki styl i etykiety.
Możecie podglądnąć jakie myki używam.
Warstwy projektu są podzielone na punkty (tu schrony), mosty do wysadzenia wg mapy Einheitsblatt 55 oraz linie – okopy, rów ppanc i na osobnej warstwie granica z roku 1939.

Styl wyświetlania punktu lub linii jest ustalany według pól, trzeba sobie przemyśleć wcześniej jakie info może się przydać, pola mogą być nadmiarowe, aktualnie nie potrzebne, ale mogą się przydać później. Oczywiście można zrobić kilkanaście osobnych warstw dla każdego rodzaju punktu, np. osobno heńki istniejące, osobno wysadzone itd. Grupowanie punktów w jednej warstwie i wyświetlanie ich poprzez reguły zależne od tego co wpiszemy w odpowiednie pola, daje „czysty” i przejrzysty projekt.

Info kolory heńków:
pomarańczowy - stan dobry,
czerwony – uszkodzony,
fioletowy – wysadzony,
szary – nie istniejący.

Kolory okopów:
grynszpan – prawdopodobnie 1945 rok,
zielony – inne, powstanie wielkopolskie, powojenne z poligonów.


Chciałem by linie i obiekty zmieniały wielkość się w zależności od skali. Miałem z tym problem, bo program robił inaczej niż ja chciałem, ale to nie wina programu, tylko mojego nie zrozumienia jego procedur. Aktualnie linie skalują się dość dobrze, w niektórych symbolach punktów dla dobrego skalowania symbol zrobiłem jako zewnętrzny plik wektorowy typu svg.
Na razie mam problem z etykietami, nazwami punktów, gdy obiekty są blisko siebie, etykiety (w zastosowanym przeze mnie sposobie wyświetlania) nachodzą na siebie i program nie wyświetla jednej z nich. Na razie nie umiem tego poprawić.

Dodane, skalibrowane mapy w rastrze:
mapa z artykułu M. Dudka,
3 mapy z Einheitsblatt 55,
mapa z inwentaryzacji z 1949 roku, opis będzie w artykule, gdy go wreszcie napiszę.

Jak dodać warstwę WMTS Cieniowanie:
Warstwa → Dodaj warstwę → Dodaj warstwę WMS/WMTS → Przycisk Nowa → w okienko Nazwa wpisujesz WMTS Cieniowanie → a w okienko URL
https://mapy.geoportal.gov.pl/wss/servi ... pabilities
Nacisnąć przycisk OK → Przycisk Połącz → kliknij Cieniowanie → Przycisk Dodaj → Przycisk Zamknij.
W panelu Warstwy pojawia się nowa, działająca warstwa cieniowania, starą usuwamy. Trochę upierdliwe, ale jak chcemy szybką warstwę WMTS trzeba to zrobić, gdy się nie wczytuje. Oczywiście można korzystać z WMS, ale to się słabo ładuje.

Gdy już raz wczytamy definicję warstwy, dodawanie jest szybsze.
Warstwa → Dodaj warstwę → Dodaj warstwę WMS/WMTS → Wybrać warstwę WMTS Cieniowanie → Przycisk Połącz → kliknij Cieniowanie → Przycisk Dodaj → Przycisk Zamknij.

Miłej zabawy...

[hege22]

Fragment dokumentu niemieckiego z 31.01.1939
Die bei Hp. Usch Hauland - Lehngut Küddowtal bereits gebauten Stände sollen in die Linie der Gefechtsvorposten einbezogen werden.

Stanowiska (Stände) już zbudowane koło Przystanku Ługi Ujskie (Hp. Usch Hauland) - Motylewo (Lehngut Küddowtal) zostaną włączone w linię wysuniętych placówek bojowych (Linie der Gefechtsvorposten).

Lehngut Küddowtal to część Motylewa z wynalazkami. "Już zbudowane stanowiska" koło przystanku Hp. Usch Hauland zamykały by drogę z Ujścia i byłyby zamiast takowych w samym Ujściu.

Po prawej stronie jadąc DK11 od strony Piły są jakieś ceglane budynki, może kolejowe.
https://maps.app.goo.gl/oBRWjmyKsmjfV2Uh9

Jakby chciało się komuś podjechać i wypytać miejscowych, weźcie zdjęcie wynalazku z Motylewa oraz strzelnicy i wnętrza z Geovity.

[hege22]

Trzy osoby pobrały rastry. Ktoś patrzył na projekt? Jakieś uwagi?
W niedzielę wersja następna i pewnie ostateczna...

[pavvlo]

Pobrałem ale z braku czasu nie miałem kiedy zagłębić się w temat. Jutro mam wolne więc od rana będę studiował..

[pavvlo]

Znalazłem błąd jeżeli chodzi o obiekt SB32, usytuowany w piwnicy "Geovity". Strzelnica znajduje się po drugiej stronie budynku i jest skierowana w kierunku drogi na Zelgniewo. Poprawkę zaznaczyłem na mapie niebieskim kolorem.

1

[Matrix]

Trzy osoby pobrały rastry. Ktoś patrzył na projekt? Jakieś uwagi?
W niedzielę wersja następna i pewnie ostateczna...

Ostatnio również nie miałem czasu zagłębić się w temat tego projektu. Ale w międzyczasie wykonałem małe poprawki paru obiektów, które zauważyłem i to co również wskazał pavvlo - poprawiłem pozycję i azymut obiektu SB32.

W ogóle to muszę przyznać hege22, że bardzo fajną robotę wykonałeś.

Przed wykonaniem kopiowania plików można ewentualnie wykonać kopię oryginalnych plików hege22, gdyby się okazało, że w moich poprawkach występują błędy.


Wykonane poprawki

pila.zip

(1.15 MiB) Pobrany 7 razy

Zmodyfikowany plik po rozpakowaniu kopiujemy – zgodnie z instrukcją hege22 zamieszczoną powyżej – do docelowego katalogu C:/qgis/pila, a następnie klikamy plik pila02v01.qgz.

[hege22]

Co konkretnie zmieniłeś?

Można mieć więcej wersji projektów, matrixowy wrzucając do np C:/qgis/pila2

[hege22]

Weekend miałem zajęty, więc nic nie zrobiłem...
Ale będzie jeszcze jedna wersja na qgis.
Nowe dane znajduję, czy wiedzieliście, że na liniach kolejowych pod Piłą były zapory metalowe?