Muzeum Kolei w Pile

[Krzysztof Ju]

W dniu 1 maja 2025 r. wystartowało fanpage Muzeum Kolei w Pile w ramach inicjatywy utworzenia Muzeum - Izby Pamięci Węzła Kolejowego w Pile. Poniżej apel i plany organizatorów inicjatywy.

Prosimy o pomoc, wsparcie i współpracę przy utworzeniu w Pile, placówki muzealnej, poświęconej historii kolei w Pile, pod roboczą nazwą - Muzeum Izba Pamięci Węzła Kolejowego w Pile w budynku dawnej poczty na peronie 1. (drugi budynek).

Proponujemy uwzględnić następujące formy ich wykorzystania:
1/ miejsce spotkań międzypokoleniowych popularyzujących wiedzę o historii Kolejnictwa.
2/ dokumentowanie (piśmiennictwo i fotografia) funkcjonowania (wczoraj i dziś) kolei w regionie.
3/ zbieranie pamiątek z węzła pilskiego i ich prezentowanie.
4/ współpraca z jednostkami PKP (pozyskiwanie wiedzy, organizacja spotkań).
5/ przekazywanie/prezentacja szerokiemu gronu mieszkańców regionu informacji o planach i działaniach PKP w regionie.
6/ propagowanie działań PKP w zakresie bezpieczeństwa i ekologii.

Cel:
Prezentacja historii kolei (ogółem) w tym węzła pilskiego (w szczególności) oraz rozwój kolei w Polsce (dziś i jutro).
Historia kolei w Pile ma już ponad 170 lat (dokładnie 173 lata). Stacja w Pile pełniła znaczącą rolę w historii Kolei Wschodniej (dwie parowozownie osobowe i jedna parowozownia towarowa). Tak więc tradycja kolei jest mocno związana z Piłą. Niestety koleje losu przełomu XX i XXI wieku odcisnęły się negatywnie na losach węzła kolejowego w Pile. Brak też jakiejkolwiek informacji o bogatej historii kolei w Pile. Organizacje i osoby prywatne posiadają zachowane pamiątki związane z węzłem pilskim, lecz nie mają miejsca na ich ogólnie dostępną ekspozycję, jak ma to miejsce na wielu stacjach.

Przeznaczenie wskazanych pomieszczeń w budynku administracyjnym (zabytkowe budynki ponad 100-tetnie):
- prezentacja historii kolejnictwa (plansze, mapy, itp.),
- prezentacja historycznych elementów techniki kolejowej, wyposażenia technicznego i osobowego pracowników kolei,
- prezentacja pamiątek z historii kolei w Pile (w tym dokumenty przekazane/udostępnione przez pracowników i ich rodziny),
- dokumentowanie (piśmiennictwo i fotografia) funkcjonowania (wczoraj i dziś) kolei w regionie,
- miejsce spotkań międzypokoleniowych popularyzujących wiedzę o historii kolejnictwa.

Współpraca z jednostkami PKP poprzez:
- popularyzacja wiedzy w zakresie historii kolejnictwa dla młodzieży i osób zainteresowanych z pomocą pracowników i emerytowanych pracowników PKP;
- przekazywanie szerokiemu gronu mieszkańców regionu informacji o planach i działaniach jednostek PKP w regionie;
- zbieranie artefaktów kolejowych wycofywanych z eksploatacji z przeznaczeniem na cele ekspozycyjno-muzealne,
- dokumentowanie (piśmiennictwo i fotografia) funkcjonowania (wczoraj i dziś) kolei w regionie,
- propagowanie działań PKP w zakresie bezpieczeństwa i ekologii.

173 lata temu Piła otrzymała pierwsze połączenie kolejowe z siedmiu istniejących do dnia dzisiejszego. Kolejny raz historia kolejnictwa zawitała do Piły w latach 1871-74, kiedy to wybudowano tu wzorcową dla kolei pruskich parowozownię z centralną obrotnicą, zachowaną do dnia dzisiejszego w pierwotnej formie. Tak więc tradycja kolei jest mocno związana z Piłą. Niestety koleje losu przełomu XX i XXI wieku odcisnęły się negatywnie na losach węzła kolejowego w Pile. Brak też jakiejkolwiek informacji o bogatej historii kolei w Pile.


Źródło: Facebook/Muzeum Kolei w Pile
Data wydania: 1 maja 2025

[Kapralq]

Początki zawsze są trudne. Miejsce przeznaczone na muzeum to kilka pomieszczeń parterowych w dawnym budynku poczty na stacji PKP. Stan techniczny pomieszczeń fatalny, wymaga gruntownego remontu. Ale potencjał miejsca jest przeogromny. Jakby udało się z kilkoma pomieszczeniami, to można było by pomyśleć o wykorzystaniu reszty budynku, a jest o co zawalczyć.

Miejsce posiada ukryte atuty. W piwnicy znajduje sie dobrze zachowany schron przeciwlotniczy z urządzeniami z 1977 roku.

Zdjęcia niestety bez lampy wyszły fatalnie, więc nie wrzucam. Drugim ukrytym atutem jest przedwojenny sejf wykonany w Poznaniu w firmie Bernarda Polskiego.

Fajne miejsce z potencjałem.

[pavvlo]

Na fanpage Muzeum Kolei w Pile zaprezentowano część dokumentu o historii Urzędu Pocztowego Piła 2, które drobiazgowo redagował Henryk Grubich, wieloletni naczelnik tej placówki pocztowej. Dokument w całości zostanie wydany w przyszłości. Za podzielenie się wiadomością dziękuję Krzysztofowi Kotlarzowi.

Miałem wielką przyjemność spotkać i porozmawiać o historii Urzędu Pocztowego Piła 2, gdzie obecnie staramy się powołać do życia Muzeum Kolei w Pile z jej wieloletnim Naczelnikiem, panem Henrykiem Grubichem.

Z prowadzonej przez Pana Henryka kroniki oraz kalendarium Poczty Polskiej w Pile (i nie tylko) które sporządził z niespotykaną dokładnością szczegółów, dat i wydarzeń, można się dowiedzieć, że już 23 lutego 1945 r. z ramienia Dyrekcji Okręgu Poczty i Telekomunikacji w Bydgoszczy przybywa do Piły ekipa organizacyjna placówek pocztowych na ziemiach odzyskanych pod kierownictwem Inspektora Niemkiewicza.

Grupa ulokowała się w kompletnie zdemolowanym budynku poczty dworcowej Piła 2 – na stacji PKP. Kilka dni później, 8 marca 1945 r. Urząd Pocztowo – Telekomunikacyjny Piła 2 otwiera pierwsze okienko pocztowe. Pierwszy list w tym dniu przyjęła Pani Eugenia Sawczuk, a dwa dni później, 10 marca 1945 r. UPT Piła 2 uzyskuje pierwsze międzymiastowe połączenie telefoniczne z Bydgoszczą.

Dokładnie 56 lat w tym miejscu działała placówka, a z dniem 16 maja 2001 r. Urząd Pocztowy Piła 2 został przeniesiony z dworca PKP do nowej siedziby na al. Powstańców Wlkp. 176.

Dzięki uprzejmości pana Henryka Grubicha, Naczelnika - emeryta Urzędu Pocztowego Piła 2, planujemy organizację okolicznościowej wystawy oraz wydanie pełnego Kalendarium Poczty Piła 2, gdzie pracował 47 lat.

Zapraszamy do obserwowania strony Muzeum Kolei w Pile.
Link: https://www.facebook.com/profile.php?id=61575910318416

Źródło: Facebook/Muzeum Kolei w Pile
Data wydania: 21 grudnia 2025

Dzięki uprzejmości pana Henryka Grubicha, Naczelnika - emeryta, otrzymaliśmy częściowe skany Kroniki Urzędu Pocztowo – telekomunikacyjnego Piła 2. Planujemy organizację okolicznościowej wystawy z Kalendarium Poczty Piła 2, gdzie pracował 47 lat.

Z Kalendarium Poczty Piła 2 autorstwa Pana Henryka Grubicha.

25 marca 1945 r. wprowadzono w życie urzędowy rozkład jazdy na kolejach i z tym dniem opracowano plan komunikacji pocztowej. Uruchomiono ambulans Poznań – Oborniki Wlkp. 197 (uszkodzony most na Warcie), po drugiej stronie Warty kursował amb. Rogoźno – Gołańcz 410 przez Chodzież (do Piły brak połączenia kolejowego – uszkodzony most na Noteci).

Kwiecień i maj 1945 r. to usuwanie zniszczeń i naprawa uszkodzeń budynku, w którym mieści się UPT Piła 2, (m. in. oszklono wszystkie okna).

W czerwcu 1945 r. został wydłużony obieg amb. 221 z Bydgoszczy do Białogardu, zostaje uruchomiony ambulans Tczew – Piła – Tczew 232.

10 czerwca 1945 r. zostaje uruchomiony ambulans pocztowy Piła – Gorzów – Piła 227 przełożeństwa UPT Piła 2.

10.06.1945 r. zostaje na terenie Obwodu Pilskiego założony Związek Zawodowy Pracowników P i T. Prezesem Koła Związkowego przy UPT Piła został kol. Stanisław Krzemień.

01.07.1945 nowy plan komunikacji pocztowe – kursuje amb.237 Piła - Krzyż – Gorzów – Piła.

30 września 1945 r. obwód pilski zostaje wyłączony z Dyrekcji P i T Bydgoszcz i wcielony do DOP i T Poznań.

01.10.1945 r. amb. 227 Piła – Gorzów – Piła zostaje przedłużony do Kostrzyna i kursuje już jako amb. 405 Piła – Kostrzyn – Piła.

05 października 1945 r. zostają zawieszone na terenie miasta Piła pierwsze polskie skrzynki pocztowe.

04.12.1945 r. lustrację UPT Piła 2 przeprowadził Dyrektor Okręgu Poznańskiego Władysław Kostro. Zapoznał się również ze stanem (zniszczenia) budynku UPT Piła 1.

Od 14 lipca 1946 wprowadza się nowy plan komunikacji pocztowej. Amb. 197 otrzymuje nr 427 i na razie kursuje do Chodzieży (uszkodzony most na Noteci).

Obiega amb. 405 Piła - Kostrzyn n/Odrą – Piła.

W sierpniu 1946 r. została przeprowadzona pierwsza kontrola urzędu przez inspektora DOP i T Henryka Podemskiego.

cdn.

Źródło: Facebook/Muzeum Kolei w Pile
Data wydania: 27 grudnia 2025

[Krzysztof Ju]

Muzeum Kolei w Pile poszukuje pamiątek związanych z kolejową historią regionu oraz zaprasza do wsparcia finansowego poprzez Patronite.

🚂 Masz w domu przedmioty z historią? Daj im szansę opowiedzieć ją dalej! 📜 — rozważ przekazanie ich do Muzeum Kolei w Pile. ❤️

Nasze muzeum poszukuje obiektów, które współtworzą pamięć o kolejowej historii regionu. Jeśli w Twoich szufladach, na strychu lub w piwnicy kryją się rzeczy, które nie są już używane, a mają swoją wyjątkową historię — rozważ przekazanie ich do Muzeum Kolei w Pile. ❤️

🔍 Szukamy m.in.:
• pamiątek, narzędzi i przedmiotów związanych z koleją (PKP, ZNTK) 🚆
• dzieł sztuki, fotografii oraz dokumentów 🖼️📸

Każdy przedmiot to fragment naszej wspólnej historii — razem możemy ocalić ją od zapomnienia. ✨

📢 Uwaga! Jeśli nie jesteś w stanie samodzielnie dostarczyć przedmiotu do muzeum, skontaktuj się z nami:
📞 601 970 679
📧 muzeumkoleiwpile@wp.pl

***
Przyjaciele kolei i historii, zwracamy się z prośbą o przekazanie 1,5% podatku na rzecz Muzeum Kolei w Pile. 🚉❤️
Taka okazja jest raz w roku! Wystarczy wpisać w zeznaniu podatkowym:
👉 KRS: 0000507234
👉 Cel szczegółowy: 107688

Środki przeznaczymy na: Muzeum kolei w Pile.
🚉❤️ Dzięki Waszemu wsparciu możemy:
✔ ratować zabytkowy tabor kolejowy,
✔ rozwijać ekspozycje muzealne,
✔ prowadzić działalność edukacyjną,
✔ zachować kolejowe dziedzictwo regionu dla przyszłych pokoleń.

Dziękujemy za każdą formę wsparcia i udostępnienie tego posta!
Razem możemy więcej 🚉❤️

***

W związku z przypadającą w 2026 roku - 175. rocznicą przyjazdu pierwszego pociągu do Piły, dokładnie w dniu 26 lipca 1851 roku, z królem pruskim Wilhelmem IV, jako honorowym pasażerem, otwierającym linię kolejową Krzyż - Bydgoszcz i rozpoczęcia kolejowego rozdziału w historii naszego miasta i regionu, pragniemy zaprosić Mieszkańców Piły oraz wszystkich miłośników kolei, na uroczystości poświęcone temu wydarzeniu.

Celem naszym poprzez organizację cyklu okolicznościowych uroczystości jest podkreślenie znaczenia pilskiego dziedzictwa kolejowego dla polskiego dziedzictwa narodowego. Ośmielamy się zauważyć, że planowane przez nas działania wpisują się nie tylko w 175 rocznicę kolejnictwa w naszym regionie, ale także w obchody 100 rocznicy powstania przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe i ustanowionego uchwałą Sejmu RP z 26 września 2025 r., Roku 2026 - Rokiem Polskiej Kolei.

Nasze uroczystości planowane, w dniach od 24 do27 lipca 2026 roku, odbędą się w historycznym odrestaurowanym dworcu kolejowym w Pile i w Muzeum Kolei w Pile.

Program uroczystości obejmuje: przyjazd pociągu specjalnego z Krzyża Wielkopolskiego do Piły, spacer historyczny po dworcu kolejowym w Pile, konferencji poświęconej historii kolei oraz zabytkom kolejowym Piły i regionu, otwarcie okolicznościowych wystaw stałej i czasowej wraz z prezentacją pamiątek i materiałów archiwalnych, koncert orkiestry, tort i inne jubileuszowe atrakcje.

Mając na uwadze rangę wydarzenia oraz jego znaczenie dla promocji dziedzictwa kolejowego, zwracamy się z uprzejmą prośbą o wsparcie organizacyjne uroczystości, w szczególności poprzez: przyjęcie honorowego patronatu, propozycje programowe, wsparcie rzeczowe, wsparcie finansowe. W szczególności wsparcie mogłoby dotyczyć organizacji konferencji popularnonaukowej, przejazdu pociągu specjalnego, oprawy wydarzenia, a także przygotowania materiałów informacyjnych, ekspozycji pamiątek i elementów wystawienniczych.

Będziemy zaszczyceni możliwością współpracy z Państwem przy realizacji tego przedsięwzięcia.


Źródło: Facebook/Muzeum Kolei w Pile
Data wydania: 7 kwietnia 2026

🚂 Muzeum Kolei w Pile jest na Patronite! ❤️

Chcesz mieć realny wpływ na rozwój lokalnej historii? Teraz masz taką możliwość! 🙌

Zachęcamy do stałego wsparcia naszego muzeum – każda wpłata pomaga nam działać i rozwijać się 📈

Dzięki Twojej pomocy możemy:
🔧 budować przestrzeń muzealną
🛠️ tworzyć pracownię modelarską
👥 organizować spotkania i spacery tematyczne
📚 rozwijać kolekcję eksponatów
♻️ odnawiać zabytkowe elementy
📖 prowadzić bibliotekę i archiwum

To wszystko robimy z pasji do kolei – dla Was i dla przyszłych pokoleń ❤️

👉 Dołącz do naszych Patronów i wspieraj Muzeum Kolei w Pile!

Link Patronite: https://patronite.pl/MuzeumKoleiwPile?podglad-autora

***

Szanowni Państwo!
W związku z przypadającą w 2026 roku - 175. rocznicą przyjazdu pierwszego pociągu do Piły, dokładnie w dniu 27 lipca 1851 roku, z królem pruskim Wilhelmem IV, jako honorowym pasażerem, otwierającym linię kolejową Krzyż - Bydgoszcz i rozpoczęcia kolejowego rozdziału w historii naszego miasta i regionu, pragniemy zaprosić na uroczystości poświęcone temu wydarzeniu.

z wyrazami należnego szacunku
Organizatorzy i Partnerzy

Maria Bochan
prezes
Towarzystwo Miłośników Miasta Piły

Piotr Rogoziński
prezes
Stowarzyszenie Koło Miłośników Kolei

Artur Łazowy
prezes
Muzeum Kolei w Pile
Stowarzyszenie EFFATA

Adam Dopierała
przewodniczący
NSZZ Solidarność w Pile

Henryk Lewandowski
przewodniczący
NSZZ Solidarność emerytów
i rencistów Kolejarzy w Pile

Jan Nowak
przewodniczący
Katolickie Stowarzyszenie Kolejarzy w Pile

Muzeum kolei w Pile – w budowie
Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych EFFATA
ul. Zygmunta Starego 1, peron 1., 64 – 920 Piła
e-mail: effata@wp.pl
Tel.: 601970679
KRS: 0000162787
Nip: 7642095158
Regon: 570764368
Konto bankowe: 74253000082023106135900001


Źródło: Facebook/Muzeum Kolei w Pile
Data wydania: 12 kwietnia 2026