Literatura na temat Piły

[Tom]

Niestety, w pamiętniku nie ma numeru domu. /to tylko wstęp z Pamiętnika/
Ktoś kto ma spis mieszkańców może pomóc.
Poza tym, dość sporo wspomnień, Gertrud Griese, które nie zawiera pamiętnik
były drukowane w "Schneidemühler Heimatbrief", są dostępne.

[wojtaq]

Ukazała się właśnie książka "Przyroda Piły - geografia, bioróżnorodność, historia", którą miałem przyjemność redagować. Napisało ją grono 19 autorów i autorek, wszyscy są przyrodnikami związanymi z Piłą. (...) Książka ma format B5, liczy 512 stron, znalazło się w niej około 450 ilustracji w kolorze. Wydanie dofinansowała Gmina Piła, a wydawcą jest Klub Przyrodników

Aż nie mogę uwierzyć, że publikacja tak cenna dla przestrzeni społecznej naszego miasta doczekała się zaledwie skromnej informacji od jednego z autorów i zarazem jej redaktora! Gdzie jak gdzie, ale wśród forowiczów DP, w mateczniku osób zainteresowanych historią Piły i okolic, cisza nad wydawnictwem jest dla mnie niezrozumiała! No chyba, że trwa efekt porażenia lekturą na miarę przedwojennych opracowań niemieckiego przyrodnika Richarda Frase - naukowca mocno osadzonego w niegdysiejszym Schneidemühl.

Ale do rzeczy! Z radością i dużą niecierpliwością targałem do domu przedmiot zyskany podczas spaceru w wolne, sobotnie przedpołudnie. Nie przypuszczałem, jak głęboko lektura książki zawłaszczy czas, który można byłoby zagospodarować na dziesięć różnych sposobów, szczególnie podczas pięknej pogody. Niestety, magnetyzm ponad 500 stron zadrukowanych przyjemną czcionką okazał się silniejszy od innych perspektyw. Powiem tak - 'Przyroda Piły' jest szczegółowo opracowanym kompendium, posiadającym naukowy sznyt z niezbędnymi odnośnikami, bibliografią oraz rysami biograficznymi autorów. Przybrany na początku komentarza pan Frase mógłby być dumny z takich uczniów i kontynuatorów jego dzieła!

Czytelnik otrzymuje do ręki niebagatelną pozycję; choć nie wyczerpuje możliwych aspektów szerokiego pojęcia przyrody naszego miasta i jego najbliższych okolic, to jest znaczącym dziełem dokumentującym stan obecny trzech podstawowych zagadnień zawartych w podtytule. Autorzy zadbali o historyczny kontekst zmian, jakie dokonały się na opisywanych terenach w skali dziejów począwszy od prehistorii do czasów obecnych. Atutami są kolorowe fotografie, reprodukcje starych map i wspólczesne plany oraz rysunki. Co ważne, większość z nich, pomimo niewielkich rozmiarów jest na tyle czytelna, że pozwala traktować obrazki z powagą właściwą dla dokumentów o pełniejszym odwzorowaniu.

Mógłbym jeszcze długo wymieniać zalety tego wydawnictwa, lecz zamilknę dając pole dla lektury, przede wszystkim szczęśliwcom posiadającym już jakże cenną 'cegłę' oraz tym wszystkim, którzy po nią sięgną. Jedno jest pewne, że rozpiera mnie duma pochodząca od zbiorowego wysiłku autorów - osób związanych z Piłą, które w dużej części znam, cenię i szanuję. Książka jest także dowodem na ich patriotyzm związany z pojęciem 'małej ojczyzny', wobec której pozostają wierni gruntując przywiązanie i tożsamość sięgającą dalej niż pierwsze cyfry z numeru Pesel.

[RR]

Dziękuję za te miłe słowa. Zainteresowanych "Przyrodą Piły" zachęcam do kontaktu pod adresem przyrodapily@gmail.com. Książki jeszcze (z naciskiem na jeszcze) są dostępne, ale znikają szybko.

[abi]

Wpadł mi jeszcze w łapki taki oto suplement

A tu spis treści

[Witosa]

Czy to było?
Zawartość jest interesująca.


http://www.tmmp.pila.pl/UlicePDF/Al_WPmniejszy.pdf

[Krzysztof Ju]

Czy to było?
Zawartość jest interesująca.
http://www.tmmp.pila.pl/UlicePDF/Al_WPmniejszy.pdf

Było. To część dokumentacji zbiorów Pilskiej Izby Muzealnej w Cuxhaven wykonanej przez TMMP. Na forum pojawiło się w 2018 r. i widzę, że na stronie tmmp.pila.pl ucięło 2/3 ulic :( Napisałem do nich i może naprawią listę.

Z innej beczki: na aukcjach eBay wypatrzyłem zdjęcia książki "Geflohen - Geblieben - Vertrieben. Pommern 1945", którą tłumaczył śp. Bogdan, ale nic poza tym mi nie wiadomo. Poniżej wklejam zdjęcia okładki, spisu treści i parę stron ze środka książki, gdzie 14 autorów opisało swoje przeżycia z czasów wojny i powojnia.

Geflohen - Geblieben - Vertrieben
Pommern 1945
um Schivelbein und Schneidemühl
Geschichte – Foto Chronik – Zeitgeschichte – Heimatbuch - Preußen
Hinterpommern - Provinz Grenzmark Posen-Westpreußen Bez..Bromberg - Kreis Chodziesen Kolmar
heute Polen – Piła - Świdwin - Wojwodschaft Großpolen
1994
1. Auflage
Herausgeber Wilfried Dallmann - Friedrich Wilhelm Kremer
Kremer Verlag
mit einigen Bildern und Kartenskizzen
interessante, erschütternde Berichte zur Zeitgeschichte
246 Seiten - pages
Format ca. 14 x 21 cm

https://www.ebay.de/itm/Pommern-1945-Sc ... 3533161347

[lubianka]

http://www.magazyn67.pl/zakochajsiewpile-albatros/

[lubianka]

Kolejne opowiadanie nagrodzone w konkursie literackim " Zakochaj się w Pile" https://www.kznieruchomosci.pl/artykul,251

[SA108]

Ze strony pilskiego oddziału Stowarzyszenia Elektryków Polskich można pobrać książkę "Wokół światła: Szkice, refleksje, wspomnienia w 40. rocznicę powstania Oddziału Pilskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich": https://sep.pila.pl/wokol-swiatla/
W książce zamieszczono m.in. kilka archiwalnych zdjęć z pilskiej elektrowni.

[Krzysztof Ju]

W tegorocznym wydaniu "Rocznika Skrzatuskiego" (tom XI z 2023 r.), czasopisma o historii i współczesności życia religijnego w regionie nadnoteckim, znalazły się cztery teksty związane z historią Piły. Wszystkie są dostępne online pod adresem www.rocznikskrzatuski.pl

Pierwszy tekst pt. "Bezimienny grób kapłana na Cmentarzu Komunalnym w Pile - zidentyfikowanie miejsca pochówku ks. Franza Westpfahla" autorstwa ks. Karola Kubickiego to efekt udanych poszukiwań grobu jednego z ważniejszych duchownych międzywojennej administracji apostolskiej. Kapłan urodził się w 1890 r. w Róży Wielkiej (18 km na zachód od Piły), od 1920 był wikariuszem w parafii pw. św. Janów, później dyrektorem Caritas i autorem książki o dziejach prałatury pilskiej pt. "Die Apostolische Administratur Schneidemühl" z 1928 r. Pod koniec życia mieszkał wspólnie z matką w Pile przy Jastrower Strasse, obecnej ul. Popiełuszki i Kolbe, prawdopodobnie w kamienicy przy ul. Popiełuszki 11. Zmarł w 1931 r. w Tucznie i został pochowany w Pile na cmentarzu katolickim przy Berliner Strasse. Okazuje się, że jego grób jako anonimowego kapłana po wojnie przeniesiono na cmentarz komunalny przy ul. Motylewskiej. Autor po zarysowaniu biografii Westpfahla opisuje jak udało się zidentyfikować czyj to jest grób i jak doszło do przeniesienia.

Następny tekst pióra Marka Fijałkowskiego zatytułowany "Pamiątki sakralne w zbiorach działu historycznego Muzeum Okręgowego w Pile" przedstawia obiekty ze zbiorów wspomnianego muzeum związane z przeszłością kościołów w Skrzatuszu, Pile, Ujściu, Wysokiej, Łobżenicy, z ziemi złotowskiej i innych przedmiotów życia religijnego.

Kolejne dwa teksty autorstwa Marii Bochan to: "Pilska prasa parafialna po wojnie" - pierwsza część panoramy czasopism o życiu wspólnot religijnych wydawanych w latach 1992-2019 - oraz "Święci miasta Piły - relikwie", gdzie poza spisem relikwii zestawiono świętych i błogosławionych patronów różnych miejsc w Pile.

[SA108]

Ks. Kubicki w swoim artykule wspomina o innym przeniesionym grobie na cmentarzu komunalnym, należącym do poległego w I wojnie światowej żołnierza Johanna Krystka. Tak się składa, że kiedyś zrobiłem jego zdjęcie: viewtopic.php?p=8053#p8053
Na tym cmentarzu prawdopodobnie jest jeszcze co najmniej jeden przeniesiony nagrobek. W kwaterze przy płocie od ul. Przemysłowej jest bardzo okazały pomnik - z tego co pamiętam - adwokata zamordowanego przez Niemców w 1939 r.

[Kapralq]

Moja biblioteczka.

[SA108]

Robert Dawidowski, Ryszard Długopolski, Adam M. Szymski, Architektura modernistyczna lat 1928–1940 na obszarze Pomorza Zachodniego, Dom Wydawniczy Księży Młyn, Łódź 2022.

Książka oprócz części historycznej zawiera katalog ok. 40 najciekawszych przykładów architektury modernistycznej na obszarze Pomorza Zachodniego. Jest tu też Piła, jako że nasze miasto przed 1945 rokiem leżało w prowincji pomorskiej. Z Piły w części katalogowej pokrótce opisano 4 modernistyczne obiekty: Liceum Ogólnokształcące przy ul. Pola, kościół św. Antoniego oraz dwie wille: przy ul. Wiatracznej 2 oraz ul. Żeleńskiego 42. Warto zwrócić uwagę na te dwa ostatnie budynki, chyba niewiele osób ma świadomość ich wartości architektonicznej. Niestety ich opis w książce jest bardzo krótki.

Pozycja ma dwa "sequele", opisujące architekturę Pomorza Zachodniego w latach 1945-60 i 1961-75. Nie wiem czy w tych książkach jest coś na temat Piły.

[Krzysztof Ju]

W dniu 3 maja 2024 r. premierę miał album rysunków Krystyny Noski pt. "Moja Piła. Rysunki architektury" wydany przez Studio Projektów Graficznych ART-WENA.

Fragment opisu wydawcy ze strony fanpage Art-weny:

Zawiera 36 rysunków, które - jak można przeczytać we wstępie do publikacji - są "zbiorem rysunków piórkiem tych elementów architektury miasta, które wzbudziły estetyczny zachwyt autorki lub jest z nimi emocjonalnie związana. Charakterystyczną dla siebie kreseczką próbowała utrwalić taką Piłę, która powoli odchodzi w przeszłość, po to by zachować pamięć o oryginalnej urodzie tego miasta".

"Moja Piła. Rysunki architektury" to druga już publikacja o twórczości autorki (pierwsza dotyczyła jej portretów). Ukazała się z okazji jubileuszu osiemdziesiątych urodzin artystki. Książka do nabycia w Studio Projektu Graficznego "ART-WENA", e-mail: grafika@art-wena.pl, tel. 501-186-165

Za podzielenie się informacją na grupie Piła na starych zdjęciach dziękuję Dariuszowi Butyrowskiemu.

[Kapralq]

Ciekawe pozycje o przedwojennej archeologii w Pile.

Oraz dwie inne, które w ostatnich dniach wzbogaciły biblioteczkę.